zerdeçal berrin yiğit

Diyetisyen Berrin Yiğit: “Sağlığın kalkanı: Zerdeçal”

Bazı gıdalar vardır bizi doyurmaktan öte çok yönlü sağlık faydaları ile adeta tedavi edicidir. Doğanın şifalı gücünü bulabildiğimiz bu özel tatlardan biri de vücudun koruyucu kalkanı olarak gördüğüm zerdeçaldır. Alternatif beslenmede baharatların kraliçesi olan zerdeçalı mutfağımıza kazandırarak sağlığımıza katma değer katabiliriz.

zerdeçal, zerde çal kalorisi

Hafif acımsı, baharatlı rayasıyla kullanımı kolay baharatlardan biridir. Köriye sarı turuncu rengini veren Hint safranı olarak da bilinen zerdeçal leziz tadı dışında sayısız sağlık faydasına sahiptir. Özellikle Hint yemeklerine özgü tadını veren temel besin maddesi, Çin mutfağının sağlık formülüdür. Ayurveda ve Çin tıbbında sıkça yer alan fonksiyonel bir besindir.

diyetisyen berrin yiğit

Son yıllarda tüm dünyada hızla artan kalp-damar hastalıkları, şeker, obezite, kanser ve daha pek çok hastalığın ortak suçlularından biri iltihaplanmadır. Örneğin bazı çalışmalar kalp hastalıklarına kolesterol yüksekliğinden çok damar içi iltihaplanmanın yol açtığını göstermiştir. Bu durumda genel sağlığın korunmasında anti-inflamatuar (iltihap önleyici) ve antioksidan (oksitlenmeyi giderici) özelliği ile zerdeçal imdadımıza yetişmiştir.

zerdeçal, zerde çal kalorisi

Zencefil ailesinden gelen zerdeçalın en önemli etki alanı eklem iltihaplanmasını hafifletmesi ve arteriti tedavi gücüdür. Vücutta ateşi yükseltmeden iltihap oluşturup ağrı yapan arterit yaşam kalitesini düşüren geçimi zor bir hastalıktır. Kişilerin aldıkları tedaviyi değiştirmeden sadece baharat eklediklerinde aldıkları cevap mucizevi gücünü açıklamaktadır. Toksik etki göstermeden, yan etkisiz anti-inflamatuar olarak çalışan zerdeçal karpal tünel sendromu da dahil kas ağrılarının tedavisinde etkilidir.

diyetisyen berrin yiğit

Çağımızın vebası kansere karşı kötü hücrelerin gelişimini ve yayılmasını önleyebilmektedir. Etkili olması için her gün 1 tatlı kaşığı zerdeçal tüketilmesi önerilmektedir. Özellikle soğangillerle beraber tüketildiğinde kolon kanserinin önlenmesinde etkiliyken, sülfürlü sebzelerle (karnabahar, lahana, brokoli, Brüksel lahanası, turp vb.) tüketildiklerinde prostat kanserine karşı koruyuculuk artacaktır.

zerdeçal, zerde çal kalorisi

Güçlü bir antioksidan olduğu için damar sağlığını koruyarak, kalp hastalıklarının önlenmesinde etkili olan zerdeçal kolesterol düşürülmesinde de rol oynar. Kolesterolün okside olup, damarlarda plaklaşma yaparak kalp krizi veya inme riskini azaltır. Homosistein fazla yükseldiğinde damarlarda tıkanıklıklar yapabilir, zerdeçal iyi bir B6 vitamini kaynağı olduğundan homosistein seviyelerini de düşürebilir. Özellikle ailesinde kalp damar hastalığı, şekere yatkınlığı olanlar tarafından sağlıklı beslenme alışkanlıkları kapsamına alınmalıdır.

diyetisyen berrin yiğit

Vücudu yaşlandıran zararlı maddelere karşı koruyuculuğuyla da dikkat çeken zerdeçal aynı zamanda karaciğer dostudur. Arındırıcı etkisi nedeniyle detoks listelerinin vazgeçilmezidir, içten ve dıştan uygulamalarla bedeni temizleme gücü çok kuvvetlidir.

Serbest radikaller vücutta başı boş dolaşarak hücrelere zarar verir. Zerdeçalın etken maddesi olan kurkumin yüksek antioksidan etkisiyle bu zararlı molekülleri yok eder. Buna ilaveten eklem ağrılarına neden olan iltihaplanmayı da yok edici özelliği taşıdığı için sabah sertliği ve eklem şişkinliklerinde azalma, yürüme süresinde uzama görülmüştür.

Zerdeçalı nasıl tüketmeli?

Toz olarak her yemeğe hatta salatalara da yakışır. Suya karıştırıp, bal ve limon dilimi ile afiyetle içilir. Haşlanmış yumurta veya omletlere serpilir. Esmer pirinç pilavına kuru üzüm, dolmalık fıstık ve zerdeçal ekleyerek iç dolma gibi hazırlanabilir. Karnabahar, lahana, soğan, pırasa, taze fasulye, , kırmızı biber, kereviz brokoli gibi sebze yemeklerinde ya da haşlanmış sebzelerde sos olarak kullanılabilir. Az yağlı yoğurt, zerdeçal, karabiber karışımı Türk damak tadına en yakınıdır.

Örnek tarif

Karnabaharı çiçeklerinde ayırın 5 dakika haşlayın, zerdeçal serpip, 5-6 yemek kaşığı sebze veya tavuk suyu döküp 5 dakika daha kaynatın. Sonra zeytinyağı, deniz tuzu ve pul biber ekleyip yiyin.

Hint esintileri tarifi

Ekşi elma, karnabahar, soğan 2 yemek kaşığı zeytinyağı ile sotelenir, zerdeçal serpilip ızgaraların yanında yenir. Mercimeğe çok yakışan zerdeçal, et yemeklerinde karabiber ile, tavuk yemeklerinde bol soğan ve ekstra köriyle çok daha leziz olmaktadır. Her çorbaya rahatlıkla katılabilir.

2017 ramazan ayı, oruç ayı, ramazan diyeti, oruç diyeti, ramazanda beslenme, sahur beslenme, iftar beslenme

Oruç tutarken nelere özen göstermeli?

Ramazan alışverişleri her zaman çok keyifli geçer biliriz. Yalnız bu alışverişler hep aç iken yapıldığından dozu biraz karıştırılır. Bu alışverişi yaparken açlığı bir kenara bırak nasıl bir düşünceyle yola çıkmak gerekiyor…

Alışverişler açlığın henüz baş göstermediği sabah saatleri yapılmalı, eksiklikler not edilip bunun dışında iştah kabartıcı reyonlara fazla uğranmamalıdır.

Ramazan ayı, kişilerin kendilerini yemekle ödüllendirdikleri ne yesem kilo yapmaz bütün gün aç kaldım mantığına girdikleri bir dönemdir. Oysa ki bu ayı, amacına uygun olarak nefis terbiyesi olarak görmeli her şeyi yiyebileceğiniz, kalorilerin hesaba geçmeyeceği tatil dönemleri gibi görmemelisiniz. Özellikle pide, hamur işleri, tatlılar, şarküteri ürünlerine artan rağbeti önlemek adına belli stratejiler geliştirmelisiniz. Örneğin uzun süre açlık sonrası, mis gibi kokusuyla baştan çıkarıcı pideyi her akşam almamalı, kahvaltılık tüketimini haftanın bir kaç günü doyana kadar değil tadımlık yapmalıyız. Bunun için her akşam pide tüketmek yerine özel davetler için kendinize bir ödül verme alışkanlığı geliştirmek de yardımcı olabilir…

Diyetisyen Berrin Yiğit
2017 ramazan ayı, oruç ayı, ramazan diyeti, oruç diyeti, ramazanda beslenme, sahur beslenme, iftar beslenme

Yemek yerken bir sıralama olmalı mı?

Yemek yerken bir sıralama olmalı mı yemekten önce mideyi rahatsız etmeyecek belki bir ya da tokluk hisse verecek gıdalar tüketilmeli mi?

Genel sağlığın korunması adına öncelikle dikkat edilmesi gereken bir anda yemeklere saldırılmamasıdır. Mide rahatsızlıkları yaşamamak adına gün boyu açlıktan sonra iftarda hızlı ve fazla yemek tüketilmemeli, yavaş yavaş ve küçük porsiyonlar halinde yenmelidir.

Ramazan ayının nefis terbiyesi olduğunu göz önünde bulundurmak gerekirse, yemeğe kontrollü geçiş sağlanmalı iftarda ilk yemek olarak ılık çorba tercih edilebilir. Bu, vücudu artan sıvı ihtiyacını karşılamaya da yardımcı olacaktır. Kan şekerini dengeli yükseltecek çorba akabinde hafif bir mola verilip fazla miktarda yemek yemenin vücuda yükleyeceği yükü azaltmak için iftar tek öğün yerine iki öğüne bölünerek tüketilmelidir. Ardından kahvaltı yerine ana yemeğe geçilmelidir. Yemek sonrası sindirime yardımcı bir çay içilmesi de faydalı olacaktır.

2017 ramazan ayı, oruç ayı, ramazan diyeti, oruç diyeti, ramazanda beslenme, sahur beslenme, iftar beslenme

İftar ile sahur arasına küçük ara öğünler şart!

İftar ile sahur arasına küçük ara öğünler eklenmeli, böylece bir hem bir defada fazla miktarda yemenin vereceği olumsuzluklar engellenmeli hem de yavaşlayan metabolizmaya destek olunmalıdır.

Metabolizma gün içinde susuz kalacağı için iftar ile sahur arsında sıvı ihtiyacı çok iyi karşılamalıdır. Bunun için en az 2- 2.5 litre su tüketilmeli, bununla birlikte ayran, taze sıkılmış meyve ve sebze suları, çorba, komposto, gibi içeceklerle sıvı alımı artırılmalıdır.

2017 ramazan ayı, oruç ayı, ramazan diyeti, oruç diyeti, ramazanda beslenme, sahur beslenme, iftar beslenme

İftar vaktinde sofrada ne gibi yiyecekler mutlaka bulunmalı ve aksine neler asla bulunmamalı?

İftar sofralarında ne yeneceği gibi ne kadar tüketileceği ve nasıl hazırlanacağı da önemlidir.

Porsiyon miktarlarını fazla artırmadan ve yenilenlerin içeriğinde bulunan maddelere (yağ, karbonhidrat, protein, vitamin, mineral) dikkat ederek ve en önemlisi de pişirme yöntemlerinden sağlıklı olanları seçerek ramazanı daha dinç ve daha sağlıklı bir şekilde geçirmek mümkün olacaktır.

İftarda, boş mideye birden yüklenilmemelidir. Yaklaşık 12 – 14 saat dinlenmeye çekilen mideye aniden yüklenmek, iftar sonrasında hazımsızlık çekilmesine neden olabilir. Bunu önlemek için örneğin, iftar yemeğine hafif bir yemek olan çorba ve 1 dilim ekmekle başlayıp biraz ara verdikten sonra ızgara olarak hazırlanmış biftek, tavuk veya balık, zeytinyağlı bir sebze yemeği ve salata ile tamamlayabilirsiniz.

Özellikle kızartmalardan, mayalı besinlerden(hamur işlerinden), aşırı şeker ve yağ içeren besinlerden, şerbetli tatlılar, çok tuzlu veya baharatlı yemekler, sucuk, sosis, pastırma gibi şarküteri ürünleri, bal/kaymak ve gazlı içecekler uzak durulması, gece oluşabilecek hazımsızlıklardan, mide yanmalarından, gastro özofageal reflüden ayrıca kilo alma problemlerinden koruyacaktır.

Diyetisyen Berrin Yiğit