migrende diyet fatma yılmaz diyetisyen beslenme

Migren ve beslenme tedavisi

Migren, başın belirli bir bölümünde meydana gelen ve kusmayla birlikte ışığa hassasiyetin meydana geldiği baş ağrısıdır.

Migren tedavisinde ilaç kullanmanın yanı sıra yaşam düzenine de dikkat etmek gerekmektedir. Bu nedenden dolayı migren hastaları uyku düzenlerine dikkat etmeli ve hayatlarındaki stresi azaltma yoluna gitmelidir. Düzenli olarak spor yapmaları da tavsiye edilmektedir. Bunun yanında beslenme düzenlerine de dikkat etmelidirler.

migren nedir, migrene ne iyi gelir, migren tedavisi, migrende diyet

Migren tipleri

Aurasız migren

Migren hastalarının %85’inde görülür. 4 – 72 saat süresince atak devam eder. Mide bulantısı ve fotofobi eşlik eder.

Auralı migren

Mide bulantısı ve fotofobi eşlik eder. Nörolojik semptomlarla birlikte görülür.

Oftalmoplejik migren

Retinal migren

Sınıflandıralamayan migren

[irp]

Migren tanısı

  • 4 – 72 saat süreyle kalıcı ağrı olması
  • Tek taraflı olan baş ağrısı
  • Zonklama şeklinde baş ağrısı
  • Bulantı – kusma
  • Fotofobi ve fonofobi
  • Kronik migren için 15 günden fazla ağrının devam etmesi
  • Baş ağrısı nedeni olarak başka hastalık bulunmaması

migren, baş ağrısı

Migrende diyetisyen denetiminde tıbbi beslenme tedavisi

Bazı besinlerdeki bileşenler baş ağrısına sebep olabilmektedir. Bu bileşenlerden bazıları şunlardır: tiramin, feniletilamin, seratonin, vazoaktif aminler, alkol, flavonoid, kafein, bakır… Bunun dışında yiyeceklere sonradan eklenen şeyler de ağrıyı tetiklemektedir. Bunlar ise; monosodyum glutamat, gıda boyaları, gıda aroma vericileri, meyan kökü ekstresi, aspartam gibi…

[irp]

Açlık ve migren

Açlık durumu beyni doğudan etkileyen bir durumdur. Beyin glikozsuz kaldığı zaman damarlarda vazodilasyon olur ve migrenle ilişkilendirilir. Migrenli bireylerde açlık durumunda atağın geçirilme ihtimali %60 artar. Öğün atlamak, uzun süre aç kalmak hipoglisemiye neden olur bu da migreni tetikler. Gece geç uyuyup sabah geç kalkan bireylerde de bu durum görülebilir ve atak oluşabilir. Bu nedenle en az 3 ana öğün tüketilmeli ve uzun süreli açlık durumundan kaçınılmalıdır. Açlık hissedilmeye başlamadan ara öğünle pekiştirilmelidir.

migren nedir, migrene ne iyi gelir, migren tedavisi, migrende diyet

Migreni tetikleyen besinler

Migrenli bireylerin bazı besinlere karşı hassasiyeti vardır. Fermente ürünler (peynir, kefir, turşu, sirke gibi), alkol ürünleri (özellikle kırmızı şarap), mayalı ürünler, kafein, yulaf unu, çikolata, kakao, hızlı bir şekilde soğuk içeceklerin tüketilmesi (dondurma ve maden suları gibi) bakırdan zengin olarak nitendirdiğimiz iç organ etleri, sakatatlar olarak sayabiliriz. Diyetteki yağ migrenli hastalar için önemlidir. Diyette çoklu doymamış yağ asitleri eklenmelidir.

[irp]

Beslenme önerileri

  • Uzun süre aç kalınmamalı. Öğünler arası 2-3 saat olmalı.
  • Yüksek miktarda karbonhidrat içeren öğünlerden kaçınılmalıdır. Çünkü şeker birden yükselip birden düşebilir.
  • Diyette posa miktarının artırılası önerilmektedir.(sebze ve meyve)
  • Hipogliseminin önlenmesi için kompleks karbonhidrat ve proteinler tüketilmelidir.
  • Mümkün olduğu sürece hazır, işlenmiş gıdaların tüketiminden kaçınılmalıdır.
  • Peynir, bira şarap fermente et (sucuk gibi), deniz ürünleri, kafein, çikolata, kakao, fermente süt ürünleri dondurma, soğuk ürünler tüketirken dikkatli olunmalıdır.
  • Bazı migren atakları Magnezyum minerali eksikliğine bağlı oluşabilir. Bu nedenle magnezyum içeren besinler tüketilmeli ve kan Mg seviyesi kontrol edilmelidir.

Gerçek Diyetisyenler Sitesi Uzman Yazarı - Diyetisyen fatma yılmaz

düdüklü tencere sağlık diyet

Düdüklü tencere: “Ne kadar sağlıklı?”

Düdüklü tencere, yiyecekleri seri şekilde pişirmek adına buhar gücünden yararlanma prensibiyle çalışan tenceredir.

düdüklü tencere sağlık diyet

Basınç ile suyun kaynama noktası arasındaki ilişkiden hareketle ortaya çıkmıştır. Düdüklü tencere yemekleri yüksek sıcaklıkta ve tamamen kapalı şekilde pişirdiği için yemeklerin pişme süresini minimuma indiren, sibopla belirli bir kaynama derecesine ayarlanmış tenceredir.

Düdüklü tencerelerde patlama tehlikesine karşı basınca, dolayısıyla pişme derecesine göre ayarlanabilen bu sibop, basınç şiddeti arttıkça düdük hava kaçırarak tencerenin patlamasına engel olur. Düdüklü tencere ismini de bu sebepten almıştır.

düdüklü tencere sağlık diyet

Düdüklü tencerenin tarihi

1679’da İrlandalı Fizikçi Robert Boyle‘nin de yardımcısı olan Fransız fizikçi Denis Papin ağır bir demir tencere kullanarak bir deney yaptı. Üzerine bir kapak koydu ve yüksek ısıda kaynattı. Yemek pişirilen tencerenin kapağını sıkı sıkıya kapatmış, buharın basıncıyla kapağın fırlamasını önlemek için de üstüne bir ağırlık oturtmuştu ancak kapağın üstüne konulan ağırlık, tencere patlama noktasına geldiğinde fırlayıp buharı havaya bırakacak kadardı. Nihai olarak yemekler normal tencerelere göre çok daha hızlı pişti. Bu buluş Papin’in tenceresi olarak adlandırıldı.

Önceleri dökme demirden yapılan düdüklü tencereleri sonraları toprak, bakır, alüminyum, emaye ve camdan olanları izledi. Cam (payreks) olanlar sıcak ve soğuk farkından etkilenip çatlama riski olsa da pişirme sırasında içleri görülebildiğinden sıkça kapaklarının açılması gerekmez, yiyeceğin vitamini kaçmaz. Bakır olanların sık sık kalaylanma ihtiyaçları, alüminyum olanların ise kesif soda ve alkali eriyiklerin alüminyum üzerine olan etkilerinden dolayı olumsuzlukları vardır.

düdüklü tencere sağlık diyet

Düdüklü tencerenin çalıma prensibi

Düdüklü tencerenin çalışmasında temel prensip, kabın içindeki buhar basıncını artırarak, yemeğin sıvı kısmının kaynama noktasını yükseltmesi, tencerenin içindeki buhar basıncını kontrol edebilmesi ve basıncın fazlasını kontrollü biçimde boşaltmasıdır. Böylelikle yemekler normal bir tencerede ısıtıldığında suyun kaynama noktası olan 100°C’ye gelindiğinde, su bu derecede kaynar ve tüm su kaynayana kadar bu sıcaklık sabit kalır ve yemek de bu sıcaklıkta pişer.

Düdüklü tencerede ise buhar dışarı çıkamadığı için tencerenin içindeki basınç gittikçe artar, dolayısıyla su 100°C’de kaynamaz, tenceredeki sıcaklık 125°C’ye kadar çıkar.

Böylece pişirilmesi istenen yemeklerin sıcaklığı suyun kaynama derecesinden çok daha yükseğe çıkmasına rağmen yüksek ısı yiyeceğe hızlı şekilde işlediği için vitamin ve mineraller tahribata uğramadan daha çabuk pişmesi sağlanır.

Kaynama sıcaklığı ATM basıncı ile doğrudan ilgilidir. Basınç ATM basıncından düşükse, su daha düşük sıcaklıklarda da kaynayabilir veya basınç atmosfer basıncından yüksekse suyun kaynaması için daha yüksek sıcaklıklar gerekir. Basınç ile hacim ters orantılıdır.

düdüklü tencere sağlık diyet

Düdüklü tencerenin artıları

  • Suyla pişen yemeklerin vitamin gibi besin ögeleri azalır bu yüzden buharla pişen yemekler suyla daha az temas içinde olacakları için aromaları yok olmayacağı için daha lezzetli olacaktır.
  • Düdüklü tencerede pişen yemekler oksijenle temas etmez.
  • Çok kısa sürede pişirme yapılır. Bundan dolayı et haşlaması en çok 30 dakikada, kuru sebzeler 20 dakikada pişebilir.

düdüklü tencere sağlık diyet

Düdüklü tencerenin bakımı

  • Alüminyum düdüklü tencerelerin, “ilk kullanım” işlemleri bikarbonatla yapılmalı.
  • Paslanmaz çelik düdüklü tencerelerin uygun biçimde temizlenmesi için yumuşak bir ovma süngeriyle tüm parçaların sabunlu ve sıcak su yıkanması yeterlidir. Paslanmaz çelik tencere conta ve kontrol paneli çıkarılarak bulaşık makinesinde de yıkanabilir. Conta sızdırmazlık sağlayan bir parça olduğu için her yıl değiştirilmelidir.

düdüklü tencere sağlık diyet

Uyarılar

  • Düdüklü tencere gibi patlayabilir basınçlı kaplar CE işareti taşımalıdır.
  • Basınçlı tencereye konulacak besinler ve suyun miktarı tencerenin yarısını geçmemelidir.
  • Tencereye az da olsa mutlaka su konulmalıdır. Susuz pişirme tencerenin çatlamasına neden olabilir.
  • Pişirme süresi basınç düğmesi kapatıldıktan sonra tutulmalıdır.
  • Yemek piştikten sonra basıncı düşürmeden tencerenin kapağını açmaya çalışılmamalıdır.
  • Süreyi kısaltmak için tencere su dolu bir kaba oturtulmamalı ya da akan musluk suyunun altına tutulmamalıdır.

Yararlanılan bağlantılar

(İngilizce) Düdüklü Tencerenin Fiziği, Dr. John Knox, Idaho State Üniversitesi

(İngilizce) Miss Vickie, Düdüklü Tencere ile yapılcak yemek tarifleri