pelin güloğlu probiyotik depresyon

Probiyotikler ve depresyon arasındaki bağıntı

Probiyotikler ve depresyon arasındaki bağıntı: Bilim mi, yoksa bilim kurgudan mı ibaret?

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

Probiyotikler

Probiyotikler, bilindiği üzere bağırsak florasında yer alan ve dışarıdan da alabildiğimiz yararlı bakterileri (sağlık dostu bakterileri) ifade eder. Daha çok süt grubu besinlerde bulunan probiyotikler, bunun yanı sıra probiyotik mamalar ve tabletlerde de alınabilmektedir.
probiyotikler, prebiyotikler, diyet

Probiyotiklerin tanımlanması

Probiyotikler ilk kez; 1908 yılında Nobel ödüllü Metchnikoff tarafından yaşayan mikroorganizmalar olarak fermente bir süt ürünü olarak tanımlanmıştır.Son zamanlarda süpermarket raflarında ve sağlıklı yiyecek dükkanlarında probiyotik etiketli birçok ürünle karşılaşmaktayız.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

Probiyotiklerin yararlarına göz atılacak olunursa; başta laktoz intoleransı ve bağırsak mikroorganizmasının dengesi için immun sistemin gelişmesini sağlamak; kolesterol( yoğurt total kolesterolün ve LDL’nin azalmasını sağlar) ve tansiyon yüksekliğinin önlenmesinde yardımcı olmak; menapoz sonrası etkileri ve diyareyi ve kanser prevalansını azaltmak olarak söylenebilir. Bunun dışında son yapılan çalışmalarda probiyotiklerin, deri ve ağız hastalıklarının gelişmesini engellenmesine de dikkat çekilmiştir.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

Probiyotiklerin, gözlenen bir diğer etkisi ise bazı psikiyatrik ve nörolojik davranışların etkilerini azaltmasıdır. Bunların başında obsesif kompulsif bozukluk, depresyon, anksiyete, otizm spektrum bozukluğu gibi hastalıklar gelmektedir.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

Probiyotiklerin bu kadar etkili olmasının nedeni; insandaki sinir sistemi mekanizmasının biri merkezi sinir sistemi –yani beyin- diğeri ise bağırsağı da içine alan çevresel sinir sistemidir. Probiyotikler bağırsak ve beyin arasındaki çift yönlü iletimin hızlanmasını sağlar, bu duruma yardımcı olur. Yapılan çalışmalarda probiyotik tüketen insanların depresyon taramalarında önemli bir azalma ve ilerleme görülmüştür. Bunun yanı sıra, stres kaynaklı kortikosteroidlerin ve kaygı durumunun azaldığını da not edilmiştir.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

Buradan da anlaşıldığı üzere, probiyotikler yararlı bakterilerdir ve hayatımızdan eksik etmememiz gerekmektedir.

Kaynaklar:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27688852, http://anp.sagepub.com/content/45/12/1023.extract, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5031164/pdf/tlsr-27-2-73.pdf, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27509521, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4997396/pdf/nutrients-08-00483.pdf

Probiyotikler hakkında az bilinen gerçekler

Probiyotikler, bağırsak sisteminin mikrobiyal florasını değiştirerek insan sağlığı üzerinde olumlu etkiler yapan mikroorganizmalar olarak tanımlanabilir. Bu grupta laktobasiller, bifidobakterler ve enterokoklar yer almaktadır. Probiyotiklerin mide bağırsak ortamında zarar görmeden aktif olabilmeleri yüksek asitli ortamda dirençli olmalarından kaynaklanmaktadır aynı zamanda probiyotik mikroorganizmalar safra tuzlarına da dirençlidirler.

probiyotik, kefir, turşu, yoğurt

Laktobasiller ve bifidobakterler laktozu fermente ettiklerinden probiyotik özellikli besinlerin laktik asit nicelikleri diğer süt ürünlerdekinden daha fazladır.

– Probiyotik bakterilerin folik asit, niasin, tiamin, riboflavin, pridoksin gibi B grubu vitaminler ve K vitamini üretmeleri bu vitaminlerce gıdanın zenginleşmesini sağlamaktadır.
– Bu arada fosfor, demir, bakır ve magnezyumun sindirim sistemindeki emiliminin artmasına yardımcı olmaktadırlar. Bağırsak florasında önemli düzeyde bulunan probiyotik mikroorganizmaların bağırsak rahatsızlıklarını önleyici etkilerinin olduğu saptanmıştır.
– Bazı patojenlerin kolonizasyonu ve üremelerini önledikleri gibi bağışıklık sistemini güçlendirdikleri, antikolestremik, antigenotoksik, antimikrobiyal ve antimutajenik etkilerinin olduğu bildirilmektedir.
– Ağız, üst solunum yolları, mide bağırsak sistemi ve genital sistemin mukotik yüzeyleri üzerinde etkili olan hastalıkları önleyici etkide bulunmaktadırlar.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet
– Vücutta laktaz (beta galaktosidaz) enziminin sentezlenememesi nedeni ile laktozun parçalanmaması sonucu oluşan “laktoz intoleransı” denilen rahatsızlığın giderilmesinde probiyotiklerin önemli rolü olmaktadır. Laktoz intoleransı olan tüketiciler, bağırsaklarında laktaz enzimi olmadığından süt ürünlerini tüketemezler.
– Probiyotik süt ürünlerinin söz konusu hastalıktan muzdarip tüketiciler tarafından tüketilebilmesi vücut için gerekli kalsiyumun alınması ve osteoporoz riskinin azaltılması adına önemlidir.

– Probiyotik bakteriler pütrifaktif bakteri gelişmesini inhibe ederek bunların nitrozaminleri ve diğer kanserojen bileşikleri oluşturmalarını önlemekte, dolayısıyla kansere yakalanma riskini azaltmaktadırlar.
– Son yıllarda yapılan çalışmalar, probiyotik bakterilerin çocuklarda alerjik semptomların engellenmesinde ve Helicobacter pylori enfeksiyonu riskinin azaltılmasında rol oynadıklarını ortaya koymaktadır.
– Bütün bu olumlu etkileri yanında probiyotik bakterilerin kan serumu kolesterol niceliğini azaltıcı etki yaptıkları, damar sertliği ve kalp damar hastalıklarını engelledikleri, iyi huylu (HDL, yüksek yoğunluklu lipoprotein) kolesterol düzeyini arttırdıkları ifade edilmektedir.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

Doğal prebiyotik besinler

  • Ayran
  • Süzme peynir
  • Kefir
  • Yoğurt
  • Lahana turşusu
  • Pastörize edilmemiş turşu ve zeytin
  • Dosa (pirinç ve siyah mercimek fermente edilerek yapılan geleneksel Güney Hint yemeği)
  • Idli (pirinç ve siyah mercimek fermente edilerek yapılan Hint aperatifi)
  • Kim Chi (baharatlı, keskin fermente edilmiş lahana, geleneksel Kore yemeği)
  • Miso (fermente soya salçası, popüler Japon besini)
  • Natto (fermente edilen soya fasulyesinden yapılmış Japon yiyeceği)

Eğer emziren bir kadın antibiyotik alır ise bebek de antibiyotiklerin yan etkilerinden muzdarip olabilir. Probiyotik gıdalar ile beslenen bebeklerde bu belirtiler hafifler.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

Hangi durumlarda probiyotik kulllanmalıdır?

Probiyotikler geniş bir yelpazede sağlık problemleri ile mücadelede kullanılabilirler.

  • Antibiyotik kullanımın neden olduğu ishal
  • Irritabl(hassas) barsak sendromu
  • Enfeksiyona bağlı ishaller
  • İnflamatuar barsak hastalıkları

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

Probiyotik besinlerinyan etkileri

Yararlı bakteriler bakımından zengin olan yiyecekler tamamlayıcı ve alternatif tıpta kullanılır. Probiyotikler, kapsüller, tabletler ve tozlar şeklinde bulunurlar. Probiyotiklerin aşırı tüketimi, bağırsaklarda doğal olarak bulunan probiyotik bakterileri yok edebilir. Sağlık üzerine olan bütün bu olumlu etkilerine karşın probiyotikler sağlığın iyileştirilmesi için alınan ilaçlar değillerdir. Probiyotik gıdaların tüketiminin kesilmesiyle bağırsak florası eski halini alır ve olumlu etki ortadan kalkar. Bu nedenle probiyotikler ancak probiyotik gıdalarla düzenli olarak vücuda alındıklarında olumlu etki gösteren mikroorganizmalardır.

Vücut dostu bu bakterilerin türleri ve miktarları kişiden kişiye değişir. Probiyotiklerin yan etkilerini kanıtlamak için gerekli olan daha çok çalışma yapılmalıdır, ancak şimdiki çalışmalar göstermiştir ki bu gıdaların aşırı tüketimi şişkinlik ve gaz gibi hafif yan etkilere yol açar.
Probiyotik bakteriler bakımından zengin olan doğal gıdaların tüketimi, yapay probiyotik takviyelerinin tüketiminden daha faydalıdır.

Eğer bir sindirim problemi için probiyotik takviyesi kullanmayı düşünüyorsanız öncelikle diyetisyeninize veya doktorunuza başvurunuz.

Gerçek Diyetisyenler Sitesi Ayşe Özgül, diyetisyen Ayşe Özgül, diyet uzmanı Ayşe Özgül, beslenme uzmanı Ayşe Özgül, Ayşe Özgül kimdir, Ayşe Özgül diyeti, Ayşe Özgül randevu al, Ayşe Özgül beslenme önerileri, dyt Ayşe Özgül

probiyotikler, prebiyotikler, diyetisyen gülşah karmil

5 maddede probiyotik ve prebiyotikler

Yunanca ‘yaşam için’ anlamına gelen probiyotik; ağız yoluyla yeterli miktarda alındığı zaman kişinin sağlığı ve fizyolojisi üzerine pozitif anlamlı etki yapan, yararlı canlı mikroorganizmalardır.

1. Probiyotik ve prebiyotikler: Farkları

Prebiyotikler ise ince bağırsakta sindirilmeden direkt olarak kalın bağırsağa geçen ve probiyotiklerin barsak sisteminde büyümesini ve aktivitelerinin artmasını sağlayan, dolayısıyla probiyotiklerin sağlık için yararlı etkilerini artıran besin ögeleridir.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

2. Probiyotik ve prebiyotikler: Probiyotiklerin yararları

  • Bağırsakların çalışmasını sağlayarak kabızlığı önlerler.
  • Bağışıklık sistemini güçlendirerek enfeksiyonlara ve mikroplara karşı mücadele ederler.
  • Diş çürüklerini önlerler.
  • Serum kolesterol düzeyini düşürürler.
  • Kanser oluşumunu azaltırlar.
  • Alerjik hastalıkları engellerler.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

3. Probiyotik ve prebiyotikler: Hangi besinlerde bulunurlar?

  • Fermente, ev yapımı yoğurtlar
  • Peynir
  • Ekmek
  • Kefir
  • Lahana, salatalık turşusu

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

4. Probiyotik ve prebiyotikler: Prebiyotiklerin yararları

  • Bağırsak hareketlerini düzenlerler.
  • Minerallerin emilimini ve vücuttaki yararlanımını arttırırlar.
  • Kan kolesterol ve trigliserid düzeylerini olumlu yönde düzenlerler.
  • Kolon kanserinin gelişim riskini azaltırlar.
  • Hastalık yapan mikroorganizmaların çoğalmasını önlerler.
  • Bağışıklık sistemini güçlendirirler.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

5. Probiyotik ve prebiyotikler:

  • Kurubaklagil,
  • Soğan,
  • Sarımsak,
  • Pırasa,
  • Bezelye,
  • Çavdar,
  • Arpa,
  • Muz

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

BONUS: Dahası için diyetisyeninize danışmaktan çekinmeyiniz.

Sağlık üzerine olumlu etkilerinin görülmesi için düzenli olarak tüketilmesi gerektiği bilinmelidir. Bir sonraki yazımda görüşmek üzere sağlıcakla kalın…

Gerçek Diyetisyenler Sitesi Uzman Yazarı - Diyetisyen Adayı Gülşah Karmil kimdir

uzmanın tüm yazılarıdiyetisyenden online diyet alsoru sor

Eğer siz de Gerçek Diyetisyenler Sitesi‘nde uzman yazar olmak istiyorsanız aşağıdaki bağlantıdan bize ulaşabilirsiniz: