hakkı karaca diyetisyen prebiyotikler

Prebiyotikler hangi besinlerde bulunur?

Prebiyotikler, sindirim sistemi içerisinde çok önemli role sahiptir. Barsak florasını oluşturan bakterileri destekleyen, hastalığa neden olan bakterilerin çoğalmasını önleyen ve barsak florasının sağlıklı gelişimi sağlayan besin içerikleridir. Ayrıca prebiyotikler barsak hareketlerini düzenler, birçok vitamin ve mineralin emilimini artırır.

Yapılan araştırmalar diyette yüksek prebiyotik kullanılarak bir çok hastalığın önlenebildiğini ortaya koymaktadır. Prebiyotikler kan kolestrol ve trigliserit seviyelerini düzenler bağışıklık sistemini güçlendirir, kolon kanseri ve osteoporoz riskini azaltır.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

İnülin

Inülin Laktobasillus ve Bifidobacteria türlerinin büyümesini uyarmaktadır. Daha çok:

  • buğday,
  • soğan,
  • enginar,
  • sarımsak ve
  • pırasada bulunmaktadır. Ayrıca hindiba bitkisinin %15 ila 20’si inülinden oluşmaktadır. Yapılan araştırmalar bu prebiyotiklerin inflamatuvar barsak hastalığında mukozal inflamasyonda iyileşme sağladığını göstermiştir.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

Galaktooligosakkaritler

Galaktooligosakkaritler bir diğer önemli prebiyotik grubudur. Bu prebiyotik grubu daha çok:

  • anne sütü,
  • inek sütü ve
  • yoğurtta bulunur. Yapılan çalışmalar bu prebiyotiklerin kabızlık sorunu çeken hastalarda iyileşme hızını artırdığını göstermektedir.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

Fruktooligosakkaritler

Fruktooligosakkaritler fermente olduklarında kalsiyum ve magnezyum gibi minerallerin emilimini artırmakta ve aynı zamanda fermantasyonları sonucu oluşan kısa zincirli yağ asitleri de sodyum emilimini artırmaktadır. Fruktooligosakkaritlerin kan kolesterol ve kan glikoz seviyelerini düşürdüğü bilinmektedir. Fruktooligosakkaritler daha çok:

  • arpa,
  • çavdar,
  • yer elması,
  • muz,
  • bal,
  • domates ve
  • buğdayda bulunmaktadır.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

Laktüloz

Laktazdan üretilir ve prebiyotik etkiye sahiptir. Yapılan çalışmalar bu prebiyotiklerin barsak içeriğini aktifleştirdiğini, safra taşı oluşumunu önlediğini, kan şeker ve kolesterol düzeylerini kontrol ettiğini ve mineral emlimini artırdığını ortaya koymaktadır.

Yüksek dozlarda kullanıldığında laksatif etkiye yol açtığı için günümüzde besin olarak kullanılmamaktadır.

Prebiyotiklerin tüketilmesi NIDDM, kalp damar hastalıkları, gastrointestinal hastalıklar ve obezite gibi birçok hastalığı önleme konusunda önemli katkılar sağlamaktadır.

Yararlanılan Kaynaklar

O. Yerlikaya, C. Karagözlü, Prebiyotik Ürünler ve İnsan Sağlığına Etkileri, Akademik Gıda 7(5) (2009) 51-55

Y. S. Sakin, A.Tanoğlu, Prebiotics and Their Effects on Human Health Medicine Science, 2016;5(Supp):210-23

Gerçek Diyetisyenler Sitesi Uzman Yazarı - Diyetisyen Hakkı Karaca

probiyotikler, prebiyotikler, diyetisyen gülşah karmil

5 maddede probiyotik ve prebiyotikler

Yunanca ‘yaşam için’ anlamına gelen probiyotik; ağız yoluyla yeterli miktarda alındığı zaman kişinin sağlığı ve fizyolojisi üzerine pozitif anlamlı etki yapan, yararlı canlı mikroorganizmalardır.

1. Probiyotik ve prebiyotikler: Farkları

Prebiyotikler ise ince bağırsakta sindirilmeden direkt olarak kalın bağırsağa geçen ve probiyotiklerin barsak sisteminde büyümesini ve aktivitelerinin artmasını sağlayan, dolayısıyla probiyotiklerin sağlık için yararlı etkilerini artıran besin ögeleridir.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

2. Probiyotik ve prebiyotikler: Probiyotiklerin yararları

  • Bağırsakların çalışmasını sağlayarak kabızlığı önlerler.
  • Bağışıklık sistemini güçlendirerek enfeksiyonlara ve mikroplara karşı mücadele ederler.
  • Diş çürüklerini önlerler.
  • Serum kolesterol düzeyini düşürürler.
  • Kanser oluşumunu azaltırlar.
  • Alerjik hastalıkları engellerler.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

3. Probiyotik ve prebiyotikler: Hangi besinlerde bulunurlar?

  • Fermente, ev yapımı yoğurtlar
  • Peynir
  • Ekmek
  • Kefir
  • Lahana, salatalık turşusu

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

4. Probiyotik ve prebiyotikler: Prebiyotiklerin yararları

  • Bağırsak hareketlerini düzenlerler.
  • Minerallerin emilimini ve vücuttaki yararlanımını arttırırlar.
  • Kan kolesterol ve trigliserid düzeylerini olumlu yönde düzenlerler.
  • Kolon kanserinin gelişim riskini azaltırlar.
  • Hastalık yapan mikroorganizmaların çoğalmasını önlerler.
  • Bağışıklık sistemini güçlendirirler.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

5. Probiyotik ve prebiyotikler:

  • Kurubaklagil,
  • Soğan,
  • Sarımsak,
  • Pırasa,
  • Bezelye,
  • Çavdar,
  • Arpa,
  • Muz

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

BONUS: Dahası için diyetisyeninize danışmaktan çekinmeyiniz.

Sağlık üzerine olumlu etkilerinin görülmesi için düzenli olarak tüketilmesi gerektiği bilinmelidir. Bir sonraki yazımda görüşmek üzere sağlıcakla kalın…

Gerçek Diyetisyenler Sitesi Uzman Yazarı - Diyetisyen Adayı Gülşah Karmil kimdir

uzmanın tüm yazılarıdiyetisyenden online diyet alsoru sor

Eğer siz de Gerçek Diyetisyenler Sitesi‘nde uzman yazar olmak istiyorsanız aşağıdaki bağlantıdan bize ulaşabilirsiniz: