kalsiyum

Kalsiyumun yararları nelerdir?

Kalsiyum, güçlü kemik ve dişlerin oluşumu ve bakımı için gerekli bir mineraldir.

Kemiklerimiz yaşayan dokular oldukları için sürekli olarak yenilenmeleri gerekmektedir. Kemik sağlığımız için D vitamini de önemli rol oynamaktadır. Kalsiyum aynı zamanda sinirlerin çalışmasında, kasların kullanımında, kan basıncını dengelemede ve bazı hormon, normal kalp atış ritminin korunmasında ve enzimlerin salgılanmasında da kullanılır.

Kalsiyum bunlara ek olarak kanımızın pH değerini dengelemek içinde önemli görev üstlenir.

osteoporoz diyetisyen sibel ümit

Osteoporoz ve beslenme tedavisi

Halk arasında kemik erimesi olarak da bilinen osteoporoz; kemik kütlesinin kaybı, kemik dokunun yapısının bozulması ve sonuç olarak kemik gücünde azalama ve kırık riskinde artışla ortaya çıkan bir hastalıktır.

kemik erimesi oteoporoz beslenme diyet

Osteoporoz en sık görülen kemik hastalıklarındandır. Osteoporoz ve buna bağlı oluşan kırıklar önemli bir halk sağlığı sorunudur. Özellikle kadınlarda menopozu takiben 5 – 10 yılda östrojen hormonundaki düşüşe bağlı olarak daha sık görülür.

Ailesinde osteoporoz riski olanlar, erken menopoza girmiş kadınlar, kalsiyumdan fakir beslenenler, sedanter bireyler, yeterli D vitamini alamayanlar, sigara ve alkol kullananlar osteoporoz riski altındaki bireylerdendir.

kemik erimesi oteoporoz beslenme diyet

Osteoporozda tıbbi beslenme tedavisi

Tedavinin temel amacı; osteoporozun önlenmesi, zayıf kemiklerin tedavi edilmesi ve hastalık gelişimini engellemek için koruyucu ve tedavi edici bir beslenme planı oluşturmaktır.

  • Kalsiyum ve D vitamininden zengin beslenmeyi
  • En az 5 porsiyon meyve- sebze tüketimini
  • Yeterli protein
  • Kısıtlı tuz ve kafein alımını içermektedir.
  • Aşırı tuz ve kafein idrarla kalsiyum atımını arttırmaktadır. Kahve tüketimi 2-3 fincanı geçmemelidir.
  • Yetişkin bir kadının Ca ihtiyacı 1200 mg, erkeğin ise 1000 mg’dır. Bu miktarları almaya özen göstermelisiniz.
  • Şişmanlıktan kaçınmalı ve BKI değerini 25-26 dolaylarında tutmalısınız. Bu noktada bir beslenme uzmanından yardım alabilirsiniz.

kemik erimesi oteoporoz beslenme diyet

Kalsiyum ve D vitamininden zengin besinler

Kalsiyumun en iyi kaynakları süt ve süt ürünleridir. İki su bardağı süt ya da yoğurt ihtiyacımızın yarısını karşılar.

D vitamini güneş ışınlarının etkisiyle deride üretilir. Günlük 10 – 15 dk güneş ışığında kalmak özellikle çocuk ve yaşlılar açısından çok önemlidir.

kemik erimesi oteoporoz beslenme diyet

Osteoporozdan korunmak için…

Aslında önemli olan hastalık oluşmadan önce önlem almaktır. Büyümenin hızlı olduğu çocukluk ve adölesan döneminde kemik oluşumu yıkımdan fazladır. Bu dönemden başlayarak dengeli ve düzenli beslenme ile kemikler koruma altına alınmalıdır. Osteoporozdan korunmak için başlıca yapılması gereken şöyle özetlenmiştir:

  • Süt, yoğurt, peynir gibi kalsiyumdan zengin gıdalar tüketmeye özen göstermelisiniz.
  • Kilonuzu korumak ve kemiklerinizi güçlendirmek için düzenli olarak fiziksel aktivite yapmalısınız.
  • Yeterli D vitamini almak için güneş ışığından faydalanmalısınız.
  • Alkol tüketiminden kaçınmalısınız.
  • Tuz alımı kısıtlanmalıdır. Günlük 5 g dan fazla tuz alımını önermemekteyiz.
  • Sigara kullanımından kaçınılmalıdır.
  • Balık içerdiği yağ asitleriyle kemik sağlığı için önemlidir. Haftada en az 2 kez tüketilmelidir.

Yararlanılan kaynaklar
1. Akbulut, G. Romatolojik ve Kemik-Eklem Hastalıklarında Tıbbi Beslenme Tedavisi, 2015, Ankara. 2. Baysal A. ve ark. Diyet El Kitabı,2014, Ankara. 3. http://www.istanbulhalksagligi.gov.tr/duyuru/osteoporoz-ve-beslenme/ 4. Oral, O. Ve ark. Kalsiyum ve D Vitaminin Kinesilojik ve Metabolik Etkileri. TURAN-SAM Uluslararası Bilimsel Hakemli Dergisi 2016;8(29):33-39.

Gerçek Diyetisyenler Sitesi Uzman Yazarı - Diyetisyen Sibel Ümit

diş hekimi, diş doktoru, ağız ve diş sağlığı, dişçi, diş diyetisyen

Maden suyu diş minesine zarar verir mi?

Mide ve kemikler açısından maden suyunun zararlı olabileceğini gösteren herhangi bir veri yok. Peki, diş minesi üzerinde etkisi var mı?

Bu konuda da fazla bir araştırma bulunmuyor. Özellikle maden suyu üzerinde yapılmamış olsa da 2007’de yapılan bir çalışmada farklı asitli içeceklerin diş minesine zararı değerlendirilmiş. En fazla asit içeren içecekler bakımından

  • kola,
  • diyet kola ve
  • kahvenin başı çektiği görülmüş.

Burada sadece içecekte bulunan ve asit ve baz dengesini gösteren pH oranı değil, asitin ağızdaki tükürük ve diğer besinlerle birleştiğinde yarattığı etki de önemlidir. Meyve içermeyen kola türü karbonatlı içecekler bu konuda da başı çekiyor. Ardından diyet kola, meyvalı asitli içecekler, meyve suları ve kahve geliyor. Yani bazı asitli içecekler diş minesinin erimesine yol açabiliyor.

maden suyu soda

2009’da yayımlanan bir makalede 25 yaşındaki bir banka memurunun yıllar boyunca her gün şişeler dolusu kola içmesi sonucu ön dişlerinin nasıl aşındığı anlatılıyordu. Ancak içilen asitli içeceğin miktarı kadar ne şekilde içildiği, ağızda ne kadar tutulduğu da önemli. Bu içecekler ağızda uzun süre kaldığında asit oranı yükseliyor. Ama içerken pipet kullanıp içeceğin doğrudan boğaza gitmesini sağlayarak zararı asgariye indirmeniz mümkündür.

Peki maden suları? Birmingham Üniversitesi‘nde yapılan bir deneyde, çekilmiş sağlam dişler meyva aromalı maden suyu dolu kaplarda yarım saat bekletilmiş. Dişlerin bir kısmına cila sürülmüş, bir kısmı ise doğal haliyle bırakılmış. Bu suyun, diş minesini yumuşattığı bilinen portakal suyu ile aynı etkiyi bıraktığı görülmüş. Limon ve greyfurt en asitli meyveler ve suyu tatlandırmak için kullanılan sitrik asit (limon tuzu) bu aşınmanın nedeni olabilir.

Aroma katılmamış maden sularıyla yapılan deneyler daha az fakat aynı şekilde yapılan deneylerde bu suların normal sudan daha asidik bir ortama sahip olduğu, ancak diş minesine zarar verme bakımından diğer asitli içeceklere oranla 100 kat daha az etkili olduğu görülmüş. Yani maden suyunda diş minesine zarar verecek kadar güçlü bir asit yok denebilir ama maden suyunuzu gönül rahatlığıyla içmek istiyorsanız yanında bir de pipet kullanabilirsiniz.