diyetisyen, beslenme uzmanı, beslenme ve diyet uzmanı, beslenme ve diyetetik, gerçek diyetisyenler sitesi

Türkiye’deki diyetisyen sayısı ve kamu kurumlarında diyetisyen istihdamı!

1962 yılından beri var olan Beslenme ve Diyetetik bölümü ilk mezunlarını 1966 yılında vermiştir. Günümüzde ise 76 üniversite bulunan Beslenme ve Diyetetik bölümü diyetisyen yetiştirmeye devam etmektedir.

Her yıl mezun sayısı artarken sağlık bakanlığının 2012-2018 yılları içindeki diyetisyen istihdamı1

1.656 Diyetisyen olup şu anda Sağlık Bakanlığı bünyesinde toplamda 1.957 diyetisyen bulunmaktadır2. Elde ettiğimiz verilere göre son 7 yılda 4. sınıf öğrencileri baz alınmadığında toplamda 15.300 mezun diyetisyenin 1.656’sı Sağlık Bakanlığı tarafından istihdam edilmiştir. Dolayısıyla mezunların yalnızca %10.8’i devlet tarafından istihdam edilmiştir. Mevcut 15.300 diyetisyen sayısının  bu yıl ve önümüzdeki yıl mezunları da eklendiğinde 23.204′ ü  bulması öngörülüyor. Yani 2018-2019 ve 2019-2020 mezunlarıyla birlikte mezun diyetisyen sayısının 7.904  kişi artması beklenmektedir.3

WHO, DSÖ, Dünya sağlık örgütü

Türkiye’ de diyetisyen istihdamı bu denli düşük oranlarda iken Dünya sağlık Örgütü ( WHO) 2018 Avrupa Sağlık Raporu’na göre Türkiye, Avrupa’nın en obez ülkesi olarak kayıtlara geçmiştir.4

Türk diyabet cemiyeti

Türkiye Diyabet Cemiyeti’nin yapmış olduğu TURDEP-1 çalışmasından 10 yıl sonra yapılan TURDEP-2 ‘ye göre diyabet oranının %90 arttığı görülmüştür.5

Aynı zamanda TURDEP-1 çalışmasında Türkiye’de prediyabet prevalansı %6.7 iken TURDEP-2 çalışmasında %30.4’e yükseldiği saptanmıştır.5

Son 20-25 yıllık süreçte yetişkinlerde olduğu gibi çocukluk çağı obezitesinde de  eş zamanlı artışların görüldüğü ve epidemiyolojik boyutlara ulaştığı çalışmalarla gösterilmiştir. Şişmanlık/obezite oranı çocuklarda 2020’lerde %30-50 oranında artacağı tahmin edilmektedir. Yakın gelecekte bu sorunun çok büyük sosyoekonomik ve halk sağlığı yükü oluşturacağı bildirilmiştir.6

obez çocuk spor, diyet

Beslenme tedavisinin doğrudan etkilediği hastalıkların prevalasındaki bu artışa rağmen Türkiye’de bulunan 851 hastanenin 650 tanesinde diyetisyen bulunmaktadır.

Kamu bünyesinde hizmet veren diyetisyen sayısının azlığı insanların doğru ve güvenilir bilgiye ulaşmasını yetersiz kılmaktadır.

Bilgi kirliliği giderek artmaktadır. Bu durum zayıflama hapları, zayıflama çayları, yanlış detokslar vs…  gibi insan sağlığını hiçe sayan gayriresmi yolların önünü açmaktadır.

Hükümetimiz Türkiye’yi Avrupa ve Batı Asya’nın sağlık üssü haline getirmek için girişimlerde bulunma kararı aldı. Bu noktada AB Ülkelerinde 100 bin kişiye düşen diyetisyen sayısı 16-24 arasında değişiyorken bu oran ülkemizde 100 bin kişiye 5 diyetisyene kadar düşmektedir. Bu girişimlerde diyetisyen sayısındaki yetersizlik göz ardı edilmemelidir.

Obezite ile mücadelede açılacak olan obezite merkezi sayısının artırılmasını ve buralarda aktif hizmet verecek olan diyetisyenlerin kamudan bulunan diyetisyenlerin kaydırılması ile değil atanmayı bekleyen diyetisyenlerin istihdam edilmesiyle karşılanmasını talep ediyoruz.

Ayrıca  Aile Sağlığı Merkezlerine (ASM) sağlık taraması testi getirilerek güzel bir adım atılmıştır. Fakat bu sistemden tam anlamıyla verim alınabilmesi için sonuçlar hekim tarafından değerlendikten sonra bireyin tedavisine uygun doğru beslenme programı diyetisyenler tarafından hastaya uygulanmalıdır. Herkesin mahallesinde bir aile diyetisyeni olması artık bir ihtiyaç haline gelmiştir.

Buna karşın ASM’lerde gebelere, emziklilere eğitimler anne çocuk hastalıklarındaki her türlü beslenme tedavisini  ve yaklaşımını 4 yıllık lisans eğitimiyle tamamlamış olan diyetisyenler tarafından değil ebeler veya hemşireler tarafından verilmeye çalışılmaktadır.

Kamu bünyesinde çalışan diyetisyen yetersizliği sebebiyle polikliniklerde tıkanıklık yaşanmaktadır. Çoğu zaman 4-5 hastaya aynı anda bakılmak zorunda kalınması sebebiyle hasta ve diyetisyen için verim düşmektedir. Randevular bazen 1-2 ay sonraya verilmek zorunda kalındığı için hastanın diyete uyumunun takibi zorlaşmaktadır.

Oysa Sağlık Bakanlığı diyetisyen el kitabında hastanın motivasyonunun, diyete uyumunun sağlanması ve değerlendirilmesi için mümkün olduğu kadar sık görüşme yapılması önerilmektedir.12

Centers For Medicare & Medicate Services önerilerine göre ilk ay için haftada bir, 2-6. ay için 15 günde bir 7-12. aylarda ayda bir yüz yüze görüşme önerilmektedir. İlk görüşmede genel olarak 1 saate ihtiyaç duyulduğu sonraki görüşmelerde 20-30 dakikaya ihtiyaç duyulduğu belirtilmiştir.11  

diyetisyenler, beslenme uzmanları, diyet doktorları, beslenme ve diyet uzmanları

Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda Aile Sağlığı Merkezlerinde diyetisyen bulunması obezite tablosunun düzeltilmesi, kalp damar hastalıkları, inme, hipertansiyon, tip2 diyabet, kanser, osteoartirit, safra hastalıkları , reflü, solunum yetmezliği gibi hastalıkların prevalansının azaltılması özetle halk sağlığının iyileştirilmesi için etkili bir adım olacaktır.8

tbs hijyen mutfak aşçı

Aynı zamanda palyatif, onkoloji, hematoloji, kalp damar, yanık ünitesi, diyaliz, nefroloji servislerinde diyetisyen bulunması gerekirken kamu bünyesinde bulunan diyetisyenler mutfak ve polikliniklerdeki görevlerinden ötürü servise yetişememektedir. Oysaki ASPEN çalışmalarında paranteral beslenmede diyetisyenin etkin görev alması hataları ve komplikasyonları azaltmıştır. ASPEN enteral paranteral beslenme yapılan her birimde en az bir diyetisyen bulunmasını önermektedir.9

beslenme uzmanı iş ilanları

Diyetisyenler daha çok obezite, ağırlık denetimi konusunda anılıyor olsa da, kardiyovasküler aterosklerotik hastalıklarda beslenme tedavisi, hipertansiyonda beslenme tedavisi, metabolik sendrom beslenme tedavisi, diabetes metillus beslenme tedavisi, kanserden korunma ve kanserde beslenme tedavisi, gastrointestinal sistem hastalıkları beslenme tedavisi, böbrek hastalıklarında beslenme tedavisi, Karaciğer hastalıkları beslenme tedavisi, romatizmal hastalıklarda beslenme tedavisi, enfeksiyon hastalıklarında beslenme tedavisi, nörolojik hastalıklarda beslenme tedavisi, psikiyatrik hastalıkların beslenme tedavisi,  cilt  hastalıkları beslenme tedavisi, enteral paranteral beslenme, preamatüre bebeklerde beslenme, protein- enerji malnutrüsyonu (PEM) beslenme tedavisi, emilim bozuklularında beslenme tedavisi, gastroenteritler beslenme tedavisi, doğuştan metabolizma hastalıkları tedavisi, doğumsal kalp hastalıkları beslenme tedavisini gerçekleştiren meslek grubudur. Aynı zamanda toplu beslenme kurumlarında beslenme programını hazırlayan besin güvenliğini sağlayan meslek grubudur.

diyetisyen, beslenme uzmanı, beslenme ve diyet uzmanı, beslenme ve diyetetik, gerçek diyetisyenler sitesi

Bunlara ek olarak Milli Eğitim Bakanlığının Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı 9 sayılı kurul kararı gereğince yiyecek içecek hizmetleri öğretmenliği branşı istihdamında besin teknolojisi öğretmenliği, aile ekonomisi ve beslenme öğretmenliği, gastronomi ve mutfak sanatları bölümü, yiyecek içecek işletmeciliği bölümü ve beslenme ve diyetetik bölümüne tercih hakkı verilmiştir. Ancak bu 5 bölüm arasından sadece beslenme ve diyetetik bölümü mezunu ve pedagojik formasyona da sahip kişilere öncelik koşulu koyulmuştur. Bu öncelik koşuluna göre beslenme ve diyetetik bölümü mezunu biz diyetisyenler KPSS genel kültür genel yetenek ve eğitim bilimleri sınavlarından yüksek puan alsak dahi diğer 4 bölüm mezunlarının ataması yapılmadan bizim başvurumuz değerlendirmeye alınmamaktadır. Milli eğitim bakanlığı 2018 kasım sözleşmeli öğretmenlik atamasında yiyecek içecek hizmetleri öğretmenliğine 20 kadro açmıştır Yiyecek içecek hizmetleri branş sıralamasında Türkiye derecesi yapan ilk 20 de olan birçok diyetisyen ise bu öncelik koşuluna takılarak mağdur olmuş ve ön başvuruları değerlendirmeye alınmamıştır. Ön başvurular sonucu yiyecek içecek hizmetleri öğretmenliği 77 taban puanıyla kapanırken 88 puan alan ve başvuran  diyetisyenler açıkta bırakılmıştır.10

ösym kpss diyetisyen atamaları 2017

Beslenme her canlının yaşamının devamı için elzemdir. Doğru beslenme tedavisinin bütün hastalıklarda doğrudan veya dolaylı olarak olumlu etkisi vardır.

sınav eş anlamlısı, sınav diyet, sınav dönemi beslenme, sınav sonuçları,

Bizler öğrencilik eğitimimiz boyunca hep çalışan emek veren başarılı öğrenciler olduk

Diyetisyenler olarak yüksek puanlarla bölüme yerleşerek lisans eğitimimizi tamamladık. Hepimiz ciddi emekler verdik. Emeklerimizin karşılığını almak istiyoruz.

Dikkat, ünlem

En dinamik genç yaşlarımızda işsizlik nedeniyle evlerimizde boş boş oturmaya mahkum olduk

Bu durum hepimizin psikolojisini yıprattı.

Ailelerimize karşı mahcup haldeyiz

Özel sektör tıkanmış durumda asgari ücretin altında maaşlarla bile iş bulamıyoruz. Ülkenin eğitimli çalışkan gençleri vatanına hizmet etmek yerine işsizlik nedeniyle boşluğa bırakılmış ve bizler maddi ve manevi olarak yıkılmış durumdayız. Bakanlığın dinamik ve nitelikli gençlere sahip çıkmasını ve alım sayımızı artırmasını talep ediyoruz.

Toggle Title

Yararlanılan kaynaklar

1)ÖSYM 2012-2018 yılları tercih kılavuzlarından derlenmiştir.

2)Cumhurbaşkanı İletişim Merkezi BİLGİ İŞLEM DAİRE BAŞKANLIĞI tarafından yanıtlanmıştır

3)Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi Sağlık İnsan Gücü Planlama Dairesi tarafından yanıtlanmıştır.

4)Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 2018 Avrupa Sağlık Raporu

5)Satman I, Yılmaz T, Sengül A et al. Population-based study of diabetes and risk characteristics in Turkey:results of the turkish diabetes epidemiology study (TURDEP) Diabetes Care 2002;25:1551-6

6) Branca, F. Nikogosian, H. Lobstein, T. (2007). The Challenge of Obesity in the WHO European Region and The Strategies for Response; WHO Regiobal Office for Europe, Denmark. 1-70.

7) Beto, A. J., Fand, L. D., Ramirez, E. W., & Bansal, K. V. (2014). Medical Nutrition Therapy in Adults with Chronic Kidney Disease: Integrating Evidence and Consensus into Practice for the Generalist Registered Dietitian Nutritionist. J Acad Nutr Diet.; 114:1077-1087

8) Karasalihoğlu, S. (2005). Çocukluk Çağı Obezitesi, Türkiye Klinikleri Journal International Medical Scinces, 1(37),66-71.

9)ASPEN, Influence of Dietitians in Preventing Paranteral Nutrition Prescription Errors in Childrens

10) Milli egitim bakanligi Talim Terbiye kurulu Başkanlığı ogretmenlik alanlari atama ve ders okutma esaslari 20/02/2014 tarihli 9 sayılı kurul kararı

11)Sağlık Bakanlığı Diyetisyen El kitabı syf. 150

12)Centers for Medicare&Medicate Services’s advices

hakkı karaca diyetisyen prebiyotikler

Prebiyotikler hangi besinlerde bulunur?

Prebiyotikler, sindirim sistemi içerisinde çok önemli role sahiptir. Barsak florasını oluşturan bakterileri destekleyen, hastalığa neden olan bakterilerin çoğalmasını önleyen ve barsak florasının sağlıklı gelişimi sağlayan besin içerikleridir. Ayrıca prebiyotikler barsak hareketlerini düzenler, birçok vitamin ve mineralin emilimini artırır.

Yapılan araştırmalar diyette yüksek prebiyotik kullanılarak bir çok hastalığın önlenebildiğini ortaya koymaktadır. Prebiyotikler kan kolestrol ve trigliserit seviyelerini düzenler bağışıklık sistemini güçlendirir, kolon kanseri ve osteoporoz riskini azaltır.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

İnülin

Inülin Laktobasillus ve Bifidobacteria türlerinin büyümesini uyarmaktadır. Daha çok:

  • buğday,
  • soğan,
  • enginar,
  • sarımsak ve
  • pırasada bulunmaktadır. Ayrıca hindiba bitkisinin %15 ila 20’si inülinden oluşmaktadır. Yapılan araştırmalar bu prebiyotiklerin inflamatuvar barsak hastalığında mukozal inflamasyonda iyileşme sağladığını göstermiştir.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

Galaktooligosakkaritler

Galaktooligosakkaritler bir diğer önemli prebiyotik grubudur. Bu prebiyotik grubu daha çok:

  • anne sütü,
  • inek sütü ve
  • yoğurtta bulunur. Yapılan çalışmalar bu prebiyotiklerin kabızlık sorunu çeken hastalarda iyileşme hızını artırdığını göstermektedir.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

Fruktooligosakkaritler

Fruktooligosakkaritler fermente olduklarında kalsiyum ve magnezyum gibi minerallerin emilimini artırmakta ve aynı zamanda fermantasyonları sonucu oluşan kısa zincirli yağ asitleri de sodyum emilimini artırmaktadır. Fruktooligosakkaritlerin kan kolesterol ve kan glikoz seviyelerini düşürdüğü bilinmektedir. Fruktooligosakkaritler daha çok:

  • arpa,
  • çavdar,
  • yer elması,
  • muz,
  • bal,
  • domates ve
  • buğdayda bulunmaktadır.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

Laktüloz

Laktazdan üretilir ve prebiyotik etkiye sahiptir. Yapılan çalışmalar bu prebiyotiklerin barsak içeriğini aktifleştirdiğini, safra taşı oluşumunu önlediğini, kan şeker ve kolesterol düzeylerini kontrol ettiğini ve mineral emlimini artırdığını ortaya koymaktadır.

Yüksek dozlarda kullanıldığında laksatif etkiye yol açtığı için günümüzde besin olarak kullanılmamaktadır.

Prebiyotiklerin tüketilmesi NIDDM, kalp damar hastalıkları, gastrointestinal hastalıklar ve obezite gibi birçok hastalığı önleme konusunda önemli katkılar sağlamaktadır.

Yararlanılan Kaynaklar

O. Yerlikaya, C. Karagözlü, Prebiyotik Ürünler ve İnsan Sağlığına Etkileri, Akademik Gıda 7(5) (2009) 51-55

Y. S. Sakin, A.Tanoğlu, Prebiotics and Their Effects on Human Health Medicine Science, 2016;5(Supp):210-23

Gerçek Diyetisyenler Sitesi Uzman Yazarı - Diyetisyen Hakkı Karaca

zerdeçal berrin yiğit

Diyetisyen Berrin Yiğit: “Sağlığın kalkanı: Zerdeçal”

Bazı gıdalar vardır bizi doyurmaktan öte çok yönlü sağlık faydaları ile adeta tedavi edicidir. Doğanın şifalı gücünü bulabildiğimiz bu özel tatlardan biri de vücudun koruyucu kalkanı olarak gördüğüm zerdeçaldır. Alternatif beslenmede baharatların kraliçesi olan zerdeçalı mutfağımıza kazandırarak sağlığımıza katma değer katabiliriz.

zerdeçal, zerde çal kalorisi

Hafif acımsı, baharatlı rayasıyla kullanımı kolay baharatlardan biridir. Köriye sarı turuncu rengini veren Hint safranı olarak da bilinen zerdeçal leziz tadı dışında sayısız sağlık faydasına sahiptir. Özellikle Hint yemeklerine özgü tadını veren temel besin maddesi, Çin mutfağının sağlık formülüdür. Ayurveda ve Çin tıbbında sıkça yer alan fonksiyonel bir besindir.

diyetisyen berrin yiğit

Son yıllarda tüm dünyada hızla artan kalp-damar hastalıkları, şeker, obezite, kanser ve daha pek çok hastalığın ortak suçlularından biri iltihaplanmadır. Örneğin bazı çalışmalar kalp hastalıklarına kolesterol yüksekliğinden çok damar içi iltihaplanmanın yol açtığını göstermiştir. Bu durumda genel sağlığın korunmasında anti-inflamatuar (iltihap önleyici) ve antioksidan (oksitlenmeyi giderici) özelliği ile zerdeçal imdadımıza yetişmiştir.

zerdeçal, zerde çal kalorisi

Zencefil ailesinden gelen zerdeçalın en önemli etki alanı eklem iltihaplanmasını hafifletmesi ve arteriti tedavi gücüdür. Vücutta ateşi yükseltmeden iltihap oluşturup ağrı yapan arterit yaşam kalitesini düşüren geçimi zor bir hastalıktır. Kişilerin aldıkları tedaviyi değiştirmeden sadece baharat eklediklerinde aldıkları cevap mucizevi gücünü açıklamaktadır. Toksik etki göstermeden, yan etkisiz anti-inflamatuar olarak çalışan zerdeçal karpal tünel sendromu da dahil kas ağrılarının tedavisinde etkilidir.

diyetisyen berrin yiğit

Çağımızın vebası kansere karşı kötü hücrelerin gelişimini ve yayılmasını önleyebilmektedir. Etkili olması için her gün 1 tatlı kaşığı zerdeçal tüketilmesi önerilmektedir. Özellikle soğangillerle beraber tüketildiğinde kolon kanserinin önlenmesinde etkiliyken, sülfürlü sebzelerle (karnabahar, lahana, brokoli, Brüksel lahanası, turp vb.) tüketildiklerinde prostat kanserine karşı koruyuculuk artacaktır.

zerdeçal, zerde çal kalorisi

Güçlü bir antioksidan olduğu için damar sağlığını koruyarak, kalp hastalıklarının önlenmesinde etkili olan zerdeçal kolesterol düşürülmesinde de rol oynar. Kolesterolün okside olup, damarlarda plaklaşma yaparak kalp krizi veya inme riskini azaltır. Homosistein fazla yükseldiğinde damarlarda tıkanıklıklar yapabilir, zerdeçal iyi bir B6 vitamini kaynağı olduğundan homosistein seviyelerini de düşürebilir. Özellikle ailesinde kalp damar hastalığı, şekere yatkınlığı olanlar tarafından sağlıklı beslenme alışkanlıkları kapsamına alınmalıdır.

diyetisyen berrin yiğit

Vücudu yaşlandıran zararlı maddelere karşı koruyuculuğuyla da dikkat çeken zerdeçal aynı zamanda karaciğer dostudur. Arındırıcı etkisi nedeniyle detoks listelerinin vazgeçilmezidir, içten ve dıştan uygulamalarla bedeni temizleme gücü çok kuvvetlidir.

Serbest radikaller vücutta başı boş dolaşarak hücrelere zarar verir. Zerdeçalın etken maddesi olan kurkumin yüksek antioksidan etkisiyle bu zararlı molekülleri yok eder. Buna ilaveten eklem ağrılarına neden olan iltihaplanmayı da yok edici özelliği taşıdığı için sabah sertliği ve eklem şişkinliklerinde azalma, yürüme süresinde uzama görülmüştür.

Zerdeçalı nasıl tüketmeli?

Toz olarak her yemeğe hatta salatalara da yakışır. Suya karıştırıp, bal ve limon dilimi ile afiyetle içilir. Haşlanmış yumurta veya omletlere serpilir. Esmer pirinç pilavına kuru üzüm, dolmalık fıstık ve zerdeçal ekleyerek iç dolma gibi hazırlanabilir. Karnabahar, lahana, soğan, pırasa, taze fasulye, , kırmızı biber, kereviz brokoli gibi sebze yemeklerinde ya da haşlanmış sebzelerde sos olarak kullanılabilir. Az yağlı yoğurt, zerdeçal, karabiber karışımı Türk damak tadına en yakınıdır.

Örnek tarif

Karnabaharı çiçeklerinde ayırın 5 dakika haşlayın, zerdeçal serpip, 5-6 yemek kaşığı sebze veya tavuk suyu döküp 5 dakika daha kaynatın. Sonra zeytinyağı, deniz tuzu ve pul biber ekleyip yiyin.

Hint esintileri tarifi

Ekşi elma, karnabahar, soğan 2 yemek kaşığı zeytinyağı ile sotelenir, zerdeçal serpilip ızgaraların yanında yenir. Mercimeğe çok yakışan zerdeçal, et yemeklerinde karabiber ile, tavuk yemeklerinde bol soğan ve ekstra köriyle çok daha leziz olmaktadır. Her çorbaya rahatlıkla katılabilir.