5 madde ile gebelikte “folik asit”in önemi

Hayat, anne karnında başlar. Doğuma kadar anne karnında geçen bu dönem hayatın temellerinin atıldığı en önemli dönemidir.

gebelikte folik asit, folik asit, gebelik, hamilelikte folat, folik asit hapı

1. Anne karnında başlayan büyüme ve gelişme

Anne karnında başlayan büyüme ve gelişme yetişkinliğe kadar devam eder. Büyümenin görüldüğü dönemler insan için, diğer canlılara kıyasla çok uzun sürer. İnsan yaşamındaki dönemler; doğum öncesi (prenatal) ve doğum sonrası (postnatal) olmak üzere başlıca iki grupta ele alınabilir. Gebelikte beslenmenin önemi gebelik döneminde annenin sağlıklı beslenmesi, fetüsün büyümesi ve gelişmesi ile ilgili olduğu gibi gebelik süresince de anne sağlığını etkileyen çok önemli bir konudur.

gebelikte folik asit, folik asit, gebelik, hamilelikte folat, folik asit hapı

2. Gebelik döneminde annenin yetersiz ve dengesiz beslenmesi

Doğum sonrası dönemde de süt verimini etkilemektedir. Gebelik döneminde annenin yetersiz ve dengesiz beslenmesi bebeğin boyu, kilosu, fizyolojik yapısı ile ilgili olduğu gibi zihinsel gelişimi ile de ilgilidir. Özellikle beyin yapısının şekillendiği birinci üç aylık dönemde yetersiz ve dengesiz beslenme, bebeğin mental gelişiminde kalıcı gerilik oluşturmaktadır. Gebeliğin başlangıcında normal ağırlıktan %10 ve daha az veya %20 ve daha fazla ağırlıkta olan kadınların risk altında bulunduğu ifade edilmektedir. Bu nedenle gebelik öncesi vücut ağırlığının mümkün olduğu kadar standartlara uygun olması gebelik boyunca görülen ve doğum esnasındaki komplikasyonların azalmasına veya olmamasına neden olacaktır.

gebelikte folik asit, folik asit, gebelik, hamilelikte folat, folik asit hapı

3. Gebelikte vitamin ve mineral gereksinimi

Bu dönemde vitamin ve mineral ihtiyaçları dönemsel gereksinimleri tam olarak karşılamalıdır. Özellikle gebelik döneminde folik asit, bebek gelişimi için çok önemli olup, vücutta protein sentezi, hücre çoğalması ve kemik iliğinin görevini eksiksiz yerine getirmesi gibi işlevlerde bulunur. Folik asit vücutta depolanamaz ve bu yüzden her gün alınması gerekir.  Folik Asit, B grubundan suda çözünen bir vitamindir. Doğal besin maddelerinde bulunan şekline folat, ilaçlarda ve işlenmiş besinlerde bulunan formuna ise folik asit denir. Folik asit, hücre yapı taşlarının, kan hücrelerinin ve özellikle de sinir sistemi dokularının oluşum ve gelişiminde önemli bir role sahip olan B vitamini türüdür. 

gebelikte folik asit, folik asit, gebelik, hamilelikte folat, folik asit hapı

4. Folik asit eksikliği nasıl belirti verir?

Hafif derecede folik asit eksikliği toplumda oldukça yaygın rastlanır. Daha ağır eksiklik durumlarına ise anemide (kansızlık) rastlanır. Folik asit ya da B12 vitamini eksikliği olanlar sonunda anemik hale gelirler. Anemi belirtileri uyuşukluk, yorgunluk, nefes darlığı, deride ve mukozada solgunluktur. Ağız kenarlarındaki çatlakların folik asit yetersizliğinden olduğu bilinse de bu; demir, B2 ya da B6 yetersizliğinden de olabilir. Folik asit eksikliğinde dil ağrılı ve kırmızıdır. Pürtükleri kaybolmuşçasına düzgün durumdadır. B12 ve demir yetersizliğinde de benzeri belirtiler görülebilir. Folik asit eksikliği çoğu kez dış belirtiler sonucunda değil, kan testleri sonunda, kişide anemi olduğu anlaşılınca ortaya çıkar. Hafif eksikliklerde kişide depresyon durumu da görülebilir.

gebelikte folik asit, folik asit, gebelik, hamilelikte folat, folik asit hapı

5. Folik asitten zengin besinler nelerdir?

Folik asit en fazla yapraklı yeşil sebzeler, bira mayası, karaciğer, böbrek, yumurta, zarı alınmamış tahıllar, ceviz, badem, fındık, fıstık, mercimek, ıspanak, yonca, mavi-yeşil yosun, maydanoz, nane, kurufasulye (baklagiller) ve tohumlu gıdalarda bulunur.

Folik asit açısından zengin olduğu halde hamile kadınlara, tavuk, kuzu ve dana karaciğeri tüketimi, içeriğindeki aşırı miktarda A vitamini nedeniyle çok önerilmemektedir. Aşırı A vitamini alımı özellikle hamile kadınlar için tehlikeli olabilir; fetus zarar görebilir.

Gerçek Diyetisyenler Sitesi Ayşe Özgül, diyetisyen Ayşe Özgül, diyet uzmanı Ayşe Özgül, beslenme uzmanı Ayşe Özgül, Ayşe Özgül kimdir, Ayşe Özgül diyeti, Ayşe Özgül randevu al, Ayşe Özgül beslenme önerileri, dyt Ayşe Özgül

uzmanın tüm yazılarıdiyetisyenden online diyet alsoru sor

Eğer siz de Gerçek Diyetisyenler Sitesi‘nde uzman yazar olmak istiyorsanız aşağıdaki bağlantıdan bize ulaşabilirsiniz:

hamilelerde beslenme ve diyet

Vegan hamileler nasıl beslenmeli?

Veganlar, içinde jelatin bulunanlar dahil hayvansal kaynaklı et, tavuk, balık, yumurta, süt, peynir, yoğurt vb. hiçbir besini tüketmez.

Kişi, bitkisel besinlerle daha sağlıklı olacağını düşündüğü için, hayvanlara zarar vermemek veya çevreyi korumak gibi etkenler nedeniyle vegan tarzı beslenmeyi hayat felsefesi yapar. Hayvanlardan elde edilen ürünleri giymezler. Hayvanların deney olarak kullanıldığı ilaç ve kozmetik ürünleri kullanmazlar. Bazı veganlar bal da yemez. Aslında vegan beslenme kişi için yeni bir yaşam tarzıdır.

Kolesterol ve doymuş yağ asitlerinden fakir beslenmeleri kalp-damar hastalık riskini azaltır. Bitkisel kaynaklı besinler gün içi lif alımını arttırır. Yapılan araştırmalar bu beslenme alışkanlığının diyabet, obezite, kanser ve kalp-damar hastalıklarından koruduğunu göstermektedir.

Peki hamilelik gibi besin ihtiyacının arttığı dönemde vegan anneler nelere dikkat etmeli?

Vegan hamilelerde enerji gereksinimi

Hamilelik süresince fizyolojik gereksinimleri sağlamak ve vücudun depolarını korumak için sağlıklı beslenmek gerekir. Ayrıca bebeğin büyüme ve gelişmesi, salgılanacak sütün kalori ve besin değerleri için de besinlerin yeterli alınmalıdır. Hamilelik döneminde kalori ve protein ihtiyacı artar. Normalden yaklaşık 300 Kilokalori daha fazla kalori alınması gerekir.

Vegan hamilelerde protein gereksinimi

Özellikle hamilelik döneminde yeterli protein tüketilmelidir. Bu nedenle besin çeşitliliği ile yeterli protein alımı sağlanmalıdır. Veganlar, gün içinde ihtiyaç duyulan proteini bitkisel kaynaklı besinlerden sağlayabilir. Bunlar

  • baklagiller,
  • yağlı tohumlar,
  • tofu,
  • kinoa,
  • fıstık ezmesi ve
  • soya ürünleridir.

Vegan hamilelerde kalsiyum gereksinimi

Kalsiyum; diş-kemik sağlığı, kas ve sinir sistemi ve kalbin normal hızda atmasında görev alır. Günlük kalsiyum ihtiyacı için soya ve badem sütü, kahvaltılık gevrekler, yeşil yapraklı sebzeler, kuru incir, badem, barbunya ve bezelye tercih edebilirsiniz.

Vegan hamilelerin D vitamini ihtiyacı

Süt ve süt ürünleri tüketilmediği için D vitamini eksikliği görülür. D vitamini, vücutta kalsiyum ve fosforun emilerek kullanılmasını sağlar.  Doktorunuza danışarak takviye kullanabilirsiniz. Ayrıca D vitamini için güneş ışığını da unutmamak gerekir.

Vegan hamilelerde demir gereksinimi

Demir, bebeğin gelişimi için oldukça önemlidir. Günlük alınması önerilen demir miktarı (RDA), hamileler için 27 mg’dır. Koyu yeşil yapraklı sebzeler, kuru meyveler, pekmez, yer fıstığı ve tam taneli tahıllar demirin iyi kaynaklarıdır. Ancak bitkisel kaynaklar, hayvansal kaynaklar kadar iyi emilemez. Bu nedenle vegan hamileler 48 mg kadar demir almalıdır. Bitkisel demir kaynaklarının yanında C vitamininden zengin limon, domates, portakal suyu gibi besinlerin tüketimi demirin emilimini arttırır. Yemeklerle birlikte çay ve kahve tüketimi demir emilimini azaltarak kansızlığa neden olur.

Vegan hamilelerin çinko ihtiyacı

Bağışıklık sistemini koruyan çinko için kuru baklagiller, kahvaltılık gevrekler ve buğday tohumu tüketilmelidir.

Vegan hamilelerde kolin gereksinimi

Vegan hamilelerde yumurta tüketmediği için kolin eksikliği görülür. Bu nedenle beslenme programlarına tofu, soya sütü, kuru fasulye, kuru yemiş eklemeleri gerekir.

Vegan hamilelerin B12 ihtiyacı

B12 vitamini, sadece hayvansal besinlerde bulunur. Bu nedenle doktorunuza danışarak takviye almanız gerekebilir. Bunun yanında B12’den zenginleştirilmiş soya sütü ve kahvaltılık gevrek tüketebilirsiniz.

Vegan hamileler diyetisyene gitmekten çekinmemeli

Sonuç olarak özellikle vegan hamileler beslenme düzenlerine özen göstererek, doktor ve diyetisyenine danışarak sağlıklı hamilelik geçirebilirler. Proteinin yanı sıra D vitamini, B12 vitamini, kolin, kalsiyum, demir ve çinkonun yeterli alımına dikkat etmeleri gerekir. Besin çeşitliliği sağlanarak yeterli ve dengeli bir beslenme programı uygulanmalı ve gerekli olduğunda ek takviyeler alınmalıdır. Beslenme programı da kişiye özeldir.

perihan kılıç, diyetisyen perihan kılıç, dyt perihan kılıç, beslenme uzmanı perihan kılıç, uzman diyetisyen perihan kılıç, doktor perihan kılıç

uzmanın tüm yazılarıdiyetisyenden online diyet alsoru sor

Eğer siz de Gerçek Diyetisyenler Sitesi‘nde uzman yazar olmak istiyorsanız aşağıdaki bağlantıdan bize ulaşabilirsiniz: