sınav eş anlamlısı, sınav diyet, sınav dönemi beslenme, sınav sonuçları,

Sınav öncesi ceviz ve badem konsantrasyonu artırıyor!

Memorial Şişli Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Merve Yüksek, hafta sonu sınava girecek olan öğrencilerin ceviz, badem ve fındığın konsantrasyonu arttırdığını belirterek bu besinleri son günlerde tüketmelerini önerdi.

Evde pişirilen besinlere dikkat!

Son birkaç gün kala yenilenlerin de çok önemli olduğuna değinen diyetisyen ve beslenme uzmanı Merve Yüksek, evde pişirilen besinlerdeki hijyen kurallarına da dikkat edilmesi gerektiğini belirtti ve şunları söyledi:

Çok mayonezli, çabuk bozulma riski olan yiyeceklerden uzak durmak gerekiyor ki besin zehirlenmeleri ile karşılaşmayalım. Aynı zamanda et yemeği, balık veya etsiz bir sebze yemeği şeklinde akşam yemeği tercih edilebilir. Çorba, salata ve gaz yapmıyorsa yanına ayran, cacık tercih edilebilir. Yine ekmek de bulunabilir tabii ki akşam yemeğinde. Baklagil yemeklerini son 2-3 gün kala önermiyorum çünkü çok gaz yapan bir yiyecek. Yine aynı zamanda bağırsak hareketlerini biraz hızlandıran bir besin. O yüzden de baklagilleri son birkaç gün kala çok da tercih etmemek gerekiyor.

Konsantrasyonu artırıyor!

Konsantrasyonu arttıran besinler konusunda da tavsiye veren Yüksek, özellikle cevizi önerdiğini belirtti ve şunları söyledi:

Konsantrasyon üstünde en etkili besin ceviz. Tabii ki sadece son sabah ceviz yediğiniz için sınavda başarınız artmaz. Mutlaka düzenli bir şekilde tüketilmesi önemli ama balık, ceviz gibi Omega-3 kaynağı tüm besinler konsantrasyonu yükselten besinlerdir. O yüzden son birkaç gün düzenli bir şekilde tüketmelerini öneririm. 10 adet badem, fındık ya da 3 büyük ceviz şeklinde bir porsiyonlama yapılabilir.

sınav eş anlamlısı, sınav diyet, sınav dönemi beslenme, sınav sonuçları,

Sınav öncesi kahvaltıda yumurta, şarküteri yok!

Memorial Şişli Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Merve Yüksek, hafta sonu sınava girecek olan öğrencilerin ceviz, badem ve fındığın konsantrasyonu arttırdığını belirterek bu besinleri son günlerde tüketmelerini önerdi.

Hijyeninden emin olmadığınız yerde yemeyin

Yüksek, dışarıda hijyeninden emin olmadıkları ve daha önce tüketmedikleri besinlerden de öğrencilerin kaçınması gerektiğini söyleyerek sözlerine şöyle devam etti:

Şimdi sınav dediğimiz şey başlı başına bir stres o yüzden de öğrenciler yıl boyu stres çektiler ama son bir hafta ya da birkaç gün kala çok daha artıyor ve burada beslenme gerçekten çok önemli. Çünkü yediğiniz, içtiğiniz her şey stresin de etkisiyle mide ve bağırsaklarımızda bazı sıkıntılara sebebiyet verebiliyor. O yüzden de son birkaç gün kala daha çok dikkat etmek gerekiyor. En önemlisi aslında güne çok iyi bir kahvaltıyla başlamak. Unutulmamalıdır ki hiçbir besin mucizevi şekilde sınav başarısını arttırmaz. ‘Şunu yediğinizde sınavda başarınız çok yüksek olur’ dediğimiz bir besin tabii ki yok. Ama doğru besinleri uygun miktarlarda seçerek gerçekten de konsantrasyonunuzun düşmemesine, aynı zamanda sınavda çok daha aydınlık bir zihinle sınava girmenizi sağlayabilir tabii ki.

Kahvaltıda yumurta, şarküteri yok!

Güçlü bir kahvaltının da sınav başarısında etkili olduğunu belirten Yüksek, hangi besinlerin kahvaltıda tüketilebileceğini belirtti ve şunları söyledi:

Mutlaka tokluk süresini uzatacak şekilde protein kaynakları, örneğin en iyisi yumurta. Eğer ki dokunmuyorsa ve alerji yapmıyorsa mutlaka kahvaltıda bulunmalı. Haşlama olabilir, omlet şeklinde olabilir. Kişi nasıl tercih ediyorsa bu şekilde alabilir. Aynı zamanda yine çeşitli peynirler. Tabii ki bunların hepsi daha önceden tüketilen şeyler olmalı. Yani vücudun alıştığı, farklı çeşit peynirler olmamalı. Yine çok aşırı tuzlu peynirler olmamalı çünkü kahvaltıdan sonra birkaç saat geçeceği için susatabilir. Yanında mevsim sebzeleri olabilir, yeşillikler olabilir. Domates, salatalık alınabilir. Yine tokluk süresini uzatması dolayısıyla beyaz ekmekten kaçınılmalı. Tam buğday ya da çavdar ekmeği ya da tam tahıllı ekmek kaynakları kullanılabilir. En önemlisine gelirsek aslında beyaz un kaynakları sınav sabahı kesinlikle olmamalı yani pastane ürünleri, börek, çörek, açma, poğaça, simit gibi şeyleri sabah mutlaka kahvaltımızda bulundurmamalıyız. Buna çok özen göstermemeliyiz. Çünkü beyaz un kaynağı yiyecekleri tükettiğiniz zaman, glisemik indeksi yüksek olduğu için kan şekeri biraz daha hızlı yükselir ve sınav esnasında da düşebilir. Bu da kişide sınav esnasında uyku hali yaratabilir. Bundan kaçınmak için beyaz un kaynakları olmamalıdır. Aynı zamanda şeker ve çikolata yine zihin açılsın diye aileler tarafından sıklıkla çocuklara sınav öncesinde verilmekte. Bundan da kaçınmalıyız ama bunun yerine sağlıklı bir karbonhidrat kaynağı meyve şekeri verilebilir. Yani kuru veya taze meyveler kahvaltıda bulunabilir. Ya da daha pratik olması açısından bu ekmek ve peynirler, tost veya sandviç şeklinde de kullanılabilir tabii ki. Bu kişilerin tercihine kalmış. Ama uzun süre tok tutacak, fazla susatmayacak bir kahvaltı sınav sabahı için en uygun olanı.Aynı zamanda sucuk, salam gibi şarküteri ürünleri fazla tuzlu olduğu için çok susatma riski olabilir. Onlardan da kaçınılmalıdır. Aynı zamanda yine çiğ besinler olduğu için mide ve bağırsakları rahatsız edebilir.

Çölyak, arpa ve çölyak, buğday ve çölyak, çavdar ve çölyak, Çölyak hastalığı, Çölyak hastalığı nasıl bir rahatsızlıktır, Çölyak hastalığı nedir, çölyak ve bağışıklık sistemi, diyetisyen rümeysa çelik, gluten enteropatisi, gluten hassasiyeti, kalıcı intolerans, oto-immün sistem rahatsızlığı, oto-immün sistem rahatsızlığı nedir, proksimal ince barsak alerjisi, rümeysa çelik, villi, villus, willi, yulaf ve çölyak, Buğday, arpa, yulaf ve çavdar yerine pirinç, patates, nohut, mercimek, kestane, soya, fasulye, fındık, çölyak, celiak, çöyak hastalığı, çölyaklılar neleri yiyemez, çölyaksız gıdalar, glutensiz gıdalar, glutensiz besinler, çöyak diyeti, çölyak önerileri, çölyakta Karaağaç ve kavunağacı bitkisinin çaylar,

7 madde ile: “Çölyak”

Çölyak, genetik kökenli bir ince barsak alerjisidir.

Çölyak, arpa ve çölyak, buğday ve çölyak, çavdar ve çölyak, Çölyak hastalığı, Çölyak hastalığı nasıl bir rahatsızlıktır, Çölyak hastalığı nedir, çölyak ve bağışıklık sistemi, diyetisyen rümeysa çelik, gluten enteropatisi, gluten hassasiyeti, kalıcı intolerans, oto-immün sistem rahatsızlığı, oto-immün sistem rahatsızlığı nedir, proksimal ince barsak alerjisi, rümeysa çelik, villi, villus, willi, yulaf ve çölyak, Buğday, arpa, yulaf ve çavdar yerine pirinç, patates, nohut, mercimek, kestane, soya, fasulye, fındık, çölyak, celiak, çöyak hastalığı, çölyaklılar neleri yiyemez, çölyaksız gıdalar, glutensiz gıdalar, glutensiz besinler, çöyak diyeti, çölyak önerileri, çölyakta Karaağaç ve kavunağacı bitkisinin çaylar,

1. Çölyak:”Nedir?”

Bu alerji buğday, arpa, yulaf ve çavdar gibi tahıllarda bulunan ve günümüzde pek çok besinde kıvam verici madde olarak kullanılan, glüten adlı proteine karşı ince bağırsağın ömür boyu süren bir hassasiyet göstermesinden kaynaklanıyor.

Tüketilen tüm besinler, yemek borusundan mideye, mideden ince bağırsağa, oradan da kalın bağırsağa gider. Midede hazmedildikten sonra sağlığımız için gerekli olan tüm besin maddeleri ince barsakta bulunan villus çıkıntıları sayesinde emilerek kana karışır. Villuslar olmadan vücut hiçbir besin maddesini ememez. Çölyak hastalarında gluten maddesi villusları yok ettiği için vücut gerekli olan besin maddelerini alamaz. Bu durumda bağışıklık sistemi bozulur ve çölyak hastalığı ortaya çıkar.

Çölyak, arpa ve çölyak, buğday ve çölyak, çavdar ve çölyak, Çölyak hastalığı, Çölyak hastalığı nasıl bir rahatsızlıktır, Çölyak hastalığı nedir, çölyak ve bağışıklık sistemi, diyetisyen rümeysa çelik, gluten enteropatisi, gluten hassasiyeti, kalıcı intolerans, oto-immün sistem rahatsızlığı, oto-immün sistem rahatsızlığı nedir, proksimal ince barsak alerjisi, rümeysa çelik, villi, villus, willi, yulaf ve çölyak, Buğday, arpa, yulaf ve çavdar yerine pirinç, patates, nohut, mercimek, kestane, soya, fasulye, fındık, çölyak, celiak, çöyak hastalığı, çölyaklılar neleri yiyemez, çölyaksız gıdalar, glutensiz gıdalar, glutensiz besinler, çöyak diyeti, çölyak önerileri, çölyakta Karaağaç ve kavunağacı bitkisinin çaylar,

2. Çölyak:”Belirtileri nelerdir?”

Çölyak, çocukluk, adölesan ya da yetişkin yaşlarda görülebiliyor. Bebeklik çağında glüten içeren besinler tüketilmeye başladıktan sonra

  • kusma,
  • ishal,
  • karın şişkinliği,
  • iştahsızlık,
  • huysuzluk,
  • kilo alamama,
  • büyüme geriliği ve
  • boy uzamasında yavaşlama gibi tipik belirtilerle ortaya çıkıyor.

Bazen hamilelik veya bir ameliyat sonrası, viral enfeksiyon ya da şiddetli duygusal stres sonucunda ortaya çıkarak kişiye göre değişik belirtiler verebiliyor. Nedeni bilinmeyen ve ağızdan alınan demir takviyesiyle düzelmeyen kansızlık, şiddetli ishal ve karın ağrısı, sinirlilik, bir türlü geçmeyen gastrit benzeri şişkinlik, kısırlık, sık düşük yapma eğilimi, kemik ve eklem ağrıları, kollarda ve bacaklarda uyuşma, geçmeyen ağız içi yaraları gibi…

Çölyak, arpa ve çölyak, buğday ve çölyak, çavdar ve çölyak, Çölyak hastalığı, Çölyak hastalığı nasıl bir rahatsızlıktır, Çölyak hastalığı nedir, çölyak ve bağışıklık sistemi, diyetisyen rümeysa çelik, gluten enteropatisi, gluten hassasiyeti, kalıcı intolerans, oto-immün sistem rahatsızlığı, oto-immün sistem rahatsızlığı nedir, proksimal ince barsak alerjisi, rümeysa çelik, villi, villus, willi, yulaf ve çölyak, Buğday, arpa, yulaf ve çavdar yerine pirinç, patates, nohut, mercimek, kestane, soya, fasulye, fındık, çölyak, celiak, çöyak hastalığı, çölyaklılar neleri yiyemez, çölyaksız gıdalar, glutensiz gıdalar, glutensiz besinler, çöyak diyeti, çölyak önerileri, çölyakta Karaağaç ve kavunağacı bitkisinin çaylar,

3. Çölyak:”Tanı nasıl konulur?”

Teşhisi en zor olan hastalıklardan biri, çölyaktır. Çünkü hastalığın belirtileri diğer hastalıkların belirtileriyle aynı olabiliyor. Böylece başka hastalıklarla karıştırılabiliyor. Kesin tanı için özel kan tahlilleri (AGA ve EMA) ve deneyimli bir gastroenterolog tarafından ince barsak biyopsisi yapılmalı.

 

Biyopsi için üniversite hastanelerinin gastroenteroloji kliniklerine başvurmak gerekiyor. Genetik bir hastalık olduğu için ailesinde çölyak vakası olanların şikayeti olmasa da mutlaka doktora başvurmaları ve gerekli kontrolleri yaptırmaları gerekiyor.

glutensiz, çölyak, gluten free logo

4. Çölyak:”Tedavi”

Tanı konulduktan sonraki aşamada uyulması gereken tek tedavi yöntemi ömür boyu glütensiz diyet uygulamaktır.

Diyet uygulanmaya başladıktan kısa bir süre sonra villuslar hiç zarar görmemiş gibi çalışmaya devam ediyor ve şikâyetler ortadan kalkıyor. Bu nedenle glutenli besinlari kesinlikle tüketmemek gerekiyor. Uygulanacak glütensiz diyet için kesinlikle bir diyetisyen ile görüşülmelidir.

çölyak gluten karbonhidrat arpa buğday yulaf çavdar

5. Çölyak:”Glütene yasak?”

Onlar yaşıtları gibi sağlıklı birer çocuk. Okula gidiyor, yürüyor ve koşuyorlar ancak onların arkadaşlarından farklı bir yanı var, glüten içeren besinlari tüketemiyorlar. Bu durumda annelere büyük görevler düşüyor.

Bilinçli anne, glutensiz beslenme alışkanlığını çocuklarına benimsetip onların bunu bir yaşam biçimi haline getirmelerini sağlamalı ve sosyal yaşamdan geri kalmamaları için yol gösterici olmalı.

Çölyaklı çocukların dışarıda satılan besinlare özenmelerini önlemek için bu besinlarin benzerlerini evde hazırlamalı.

kusma halsizlik çölyak

6. Çölyak:”Önemli noktalar”

  • Glüten, besin sanayiinde kıvam verici, koyulaştırıcı ve yapıştırıcı katkı maddesi olarak kullanılıyor. Bu nedenle etiketinde glütensiz ibaresi olan tüm besinlari çölyak hastaları yiyebilir. Kullanılan besinlerde glüteni araştırmak çölyak hastaları için doğal bir alışkanlık haline gelmeli.
  • Karaağaç ve kavunağacı bitkisinin çayları yararlı olabilir. 1 tutam bitki sıcak suda 5 – 6 dakika kadar bekletilip süzülür. Ilık olarak günde 1-2 fincan içilebilir.
  • Dışarıda özendikleri poğaça, ekmek, bisküvi gibi yiyecekleri evde kendileri uygun malzemelerle hazırlayabilirler. Örneğin; beşamel ya da et sosları nişasta veya mısır unu ile koyulaştırılabilir. İstanbul Halk Ekmek’in ürettiği ve halk ekmek büfelerinde satışa sunduğu Özel diyet nişasta ekmeği ekmek yerine geçebilir. Piyasada satılan glütensiz ürünlerle değişik tatlılar hazırlanabilir.
  • Tıpkı beslenme gibi yaşam tarzı da düzenli olmalı.
  • Yeterli uyuyup bol bol egzersiz yapmalılar.
  • Dengeli bir beslenme alışkanlığını izlerken doktora danışarak vitamin ve mineral (özellikle demir) içerikli takviye almalılar.
  • Ekmeksiz bir hayat kolay değil. Toplumun beslenme alışkanlıklarının ötesinde zor bir yaşam biçimi.
  • Çölyak hastası, restoran, pastane ve kafelerde yemek yiyemez. Yediği her besini sorgulamak ve çoğu kez katıldığı davetlere, özel yiyeceklerini beraberinde götürmek zorunda.
  • Hayatını kâbusa çeviren tüm damak sınırlamalarına rağmen sosyal yaşamını kolaylaştırıcı önlemleri almalıdır. İlk adım, glutensiz ama sağlıklı bir beslenme alışkanlığı olmalı ve bunu bir yaşam biçimi haline getirmelidir.
  • Sınırlamalara rağmen iyi düzenlenmiş bir diyetle hem çok çeşitli besinlari tüketebilir hem de günlük ihtiyacı olan tüm besinsel değerleri alabilir.
  • Buğday, arpa, yulaf ve çavdar yerine pirinç, patates, nohut, mercimek, kestane, soya, fasülye, fındık gibi besinleri ve bu besinlerden elde edilen un ve nişastaları tercih etmeliler.
  • Kuru yemişleri özellikle de ceviz, fındık; kuru meyvelerden incir ve kuru üzümü sofradan eksik etmemeli.

Çölyak, arpa ve çölyak, buğday ve çölyak, çavdar ve çölyak, Çölyak hastalığı, Çölyak hastalığı nasıl bir rahatsızlıktır, Çölyak hastalığı nedir, çölyak ve bağışıklık sistemi, diyetisyen rümeysa çelik, gluten enteropatisi, gluten hassasiyeti, kalıcı intolerans, oto-immün sistem rahatsızlığı, oto-immün sistem rahatsızlığı nedir, proksimal ince barsak alerjisi, rümeysa çelik, villi, villus, willi, yulaf ve çölyak

7. Çölyak:”Çölyak diyeti düzenli olarak uygulanmazsa…”

Gluten, çölyak hastaları için öldürücü bir zehirdir. Sürekli diyet uygulandığı halde arada bir glütenli besinlari tüketmek çölyaklılar için vahim sonuçlar doğurabiliyor.

Örneğin, arada yapılan kaçamaklar barsak kanseri, yutak kanseri, ağız içi tümörler, osteoporoz, diyabet, şizofreni, küçük çocuklarda büyüme geriliği gibi hastalıklara neden olabiliyor.

Ancak barsakları aşırı derecede zarar görmüş bazı çölyak vakalarında sürekli glütensiz diyet iyileşme için yeterli olmayabiliyor. Bu durumda barsaklar çalışamadığı için vücut için gerekli besinler damar yoluyla veriliyor. Yani, ilaç tedavisi uygulanıyor…

Dahası için diyetisyeninize danışabilirsiniz.

kusma halsizlik çölyak

Çölyak tedavisinde diyetisyenin rolü

  1. Çölyak tanısı uzman gastroenterolog tarafından konulduktan sonraki aşamada uyulması gereken tek tedavi yöntemi ise size uzman diyetisyen tarafından önerilen tıbbi beslenme tedavisidir.
  2. Bu tıbbi beslenme tedavisi gluten içermeyen besinlerden oluşur. Diyetisyenlerce tüketilmesi önerilen ve tüketilmesi önerilmeyen besinler diğer maddelerde yer almaktadır.
  3. Çölyakta Diyetisyenlerce tüketilmesi önerilmeyen besinler: Buğday, arpa, çavdar, yulaf gibi tahıllar ve bu tahıllarla yapılan her türlü besinler:
    1. bulgur,
    2. makarna,
    3. erişte,
    4. kuskus,
    5. bisküvi,
    6. simit,
    7. dondurma külahı,
    8. ekmek,
    9. tarhana,
    10. yarma,
    11. irmik,
    12. kraker,
    13. börek,
    14. hamur tatlıları,
    15. kurabiye,
    16. pasta,
    17. ketçap,
    18. hazır çeşni vericiler ve
    19. unla yapılmış soslar tüketilmemelidir.
  4. Çölyakta Diyetisyenlerce tüketilmesi önerilen besinler: Buğday, arpa, çavdar, yulaf gibi tahıllar ve bu tahıllarla yapılan her türlü besinlerin dışında kalan:
    1. Pirinç,
    2. patates,
    3. nohut,
    4. soya,
    5. fasulye,
    6. fındık,
    7. kestane,
    8. mercimek gibi besinler ve
    9. bunlardan elde edilen unlar.
    10. Çölyak hastaları etiketinde “GLUTENSİZ” ibaresi olan tüm besinleri rahatlıkla tüketebilirler.

Gerçek Diyetisyenler Sitesi Uzman Yazarı - Diyetisyen Adayı Rumeysa Çelik

uzmanın tüm yazılarıdiyetisyenden online diyet alsoru sor

Eğer siz de Gerçek Diyetisyenler Sitesi‘nde uzman yazar olmak istiyorsanız aşağıdaki bağlantıdan bize ulaşabilirsiniz: