salata, yeşillik, sebze, popüler diyetler, akdeniz diyeti

‘Popüler diyetler hasta edebilir’ uyarısı

Kısa sürede fazla kilo kaybı sağladığı öne sürülen popüler diyetlerin, kalp-damar, böbrek ve kemik eklem hastalıkları riskini artırdığı, vitamin mineral yetersizliğine neden olduğu, verilen kilonun da hızla geri alındığı belirtildi.

Hacettepe Üniversitesi (HÜ) Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hülya Gökmen Özel, AA muhabirine yaptığı açıklamada, sağlıklı bir yaşamın ön koşullarından birinin doğru beslenme alışkanlığı olduğunu söyledi. Sağlıklı kiloya erişmek için uzman kontrolünde hareket edilmesi ve kişiye özel bir programın hazırlanması gerektiğini belirten Özel, son yıllarda şok diyet adı altında, kısa zamanda ağırlık kaybı vaadinde bulunan popüler diyetlerin medyada sık sık yer aldığını ifade etti.

Özel, her kişinin cinsiyet, yaş ve boyuna özgü ideal vücut ağırlığının korunmasının günlük enerji alımı ile harcaması arasındaki denkleme bağlı olduğunu anlattı. Yetişkin bir kişinin yeterli ve dengeli beslenmesi için toplam enerjinin %55-60’ının karbonhidratlardan, %12-15’inin proteinlerden ve %25-30’unun ise yağlardan sağlanması gerektiğini aktaran Özel, popüler diyetlerde genel olarak tek bir besin ögesine odaklanarak bazı besinlerin kısıtlanması ya da fazla alınmasının önerildiğini söyledi.

AA
https://www.aa.com.tr/tr/saglik/populer-diyetler-hasta-edebilir-uyarisi/1497300
siyez buğdayı

Buğdayın atası: “Siyez”

Günümüz camiasında gluten intoleransı olanların veya çölyak hastalarının tüketebileceği bir buğday türü olarak bilinmekte siyez… Peki gerçekten tüketmelerinde bir sakınca yok mu ya da siyezi diğer buğdaylardan ayıran fark nedir?

Öncelikle yaklaşık 10 bin yıllık bir tarihten bahsettiğimizi belirtelim. Evet, siyez buğdayı bu topraklarda yaklaşık 10 bin yıldır bulunmakta ve özellikle ülkemizde Kastamonu’da yetiştirilmekte. Onu özel kılan ise 14 kromozomuyla genetiği değiştirilmemiş bir buğday türü olması, günümüz buğdayının atası…

Gluten oranı diğer buğday türlerine göre oldukça az olsa da ne yazık ki hiç yok diyemiyoruz ancak diğer buğday türlerine göre de mineral oranları oldukça yüksek. Modern buğdaya göre iki kat daha fazla A vitamini içeriyor ve GDO’suz!

Glisemik indeksinin düşük olması, yüksek folik asit içeriği ve antioksidan özelliklere sahip olması siyez buğdayını daha yenilebilir hale getirmekte. Günümüz insanının şikayetçisi olduğu halsizlik ve yorgunluğun yediğimiz besinlerle de çok ilişkili olduğu yapılan araştırmalar neticesinde görülmekte. Özellikle glutenli gıdaların bu şikayetleri meydana getirdiğine inanılıyor. Yine, siyez buğdayındaki düşük gluten oranı sayesinde tükettiğimizde bu şikayetlerimizi azaltabiliriz.

Umarız ülkemizde üretimine daha çok önem verilir ve  insanlarımız bu konuda bilinçlenir.

hakkı karaca diyetisyen prebiyotikler

Prebiyotikler hangi besinlerde bulunur?

Prebiyotikler, sindirim sistemi içerisinde çok önemli role sahiptir. Barsak florasını oluşturan bakterileri destekleyen, hastalığa neden olan bakterilerin çoğalmasını önleyen ve barsak florasının sağlıklı gelişimi sağlayan besin içerikleridir. Ayrıca prebiyotikler barsak hareketlerini düzenler, birçok vitamin ve mineralin emilimini artırır.

Yapılan araştırmalar diyette yüksek prebiyotik kullanılarak bir çok hastalığın önlenebildiğini ortaya koymaktadır. Prebiyotikler kan kolestrol ve trigliserit seviyelerini düzenler bağışıklık sistemini güçlendirir, kolon kanseri ve osteoporoz riskini azaltır.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

İnülin

Inülin Laktobasillus ve Bifidobacteria türlerinin büyümesini uyarmaktadır. Daha çok:

  • buğday,
  • soğan,
  • enginar,
  • sarımsak ve
  • pırasada bulunmaktadır. Ayrıca hindiba bitkisinin %15 ila 20’si inülinden oluşmaktadır. Yapılan araştırmalar bu prebiyotiklerin inflamatuvar barsak hastalığında mukozal inflamasyonda iyileşme sağladığını göstermiştir.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

Galaktooligosakkaritler

Galaktooligosakkaritler bir diğer önemli prebiyotik grubudur. Bu prebiyotik grubu daha çok:

  • anne sütü,
  • inek sütü ve
  • yoğurtta bulunur. Yapılan çalışmalar bu prebiyotiklerin kabızlık sorunu çeken hastalarda iyileşme hızını artırdığını göstermektedir.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

Fruktooligosakkaritler

Fruktooligosakkaritler fermente olduklarında kalsiyum ve magnezyum gibi minerallerin emilimini artırmakta ve aynı zamanda fermantasyonları sonucu oluşan kısa zincirli yağ asitleri de sodyum emilimini artırmaktadır. Fruktooligosakkaritlerin kan kolesterol ve kan glikoz seviyelerini düşürdüğü bilinmektedir. Fruktooligosakkaritler daha çok:

  • arpa,
  • çavdar,
  • yer elması,
  • muz,
  • bal,
  • domates ve
  • buğdayda bulunmaktadır.

probiyotikler, prebiyotikler, diyet

Laktüloz

Laktazdan üretilir ve prebiyotik etkiye sahiptir. Yapılan çalışmalar bu prebiyotiklerin barsak içeriğini aktifleştirdiğini, safra taşı oluşumunu önlediğini, kan şeker ve kolesterol düzeylerini kontrol ettiğini ve mineral emlimini artırdığını ortaya koymaktadır.

Yüksek dozlarda kullanıldığında laksatif etkiye yol açtığı için günümüzde besin olarak kullanılmamaktadır.

Prebiyotiklerin tüketilmesi NIDDM, kalp damar hastalıkları, gastrointestinal hastalıklar ve obezite gibi birçok hastalığı önleme konusunda önemli katkılar sağlamaktadır.

Yararlanılan Kaynaklar

O. Yerlikaya, C. Karagözlü, Prebiyotik Ürünler ve İnsan Sağlığına Etkileri, Akademik Gıda 7(5) (2009) 51-55

Y. S. Sakin, A.Tanoğlu, Prebiotics and Their Effects on Human Health Medicine Science, 2016;5(Supp):210-23

Gerçek Diyetisyenler Sitesi Uzman Yazarı - Diyetisyen Hakkı Karaca

Migrenin kaynağı besin alerjisi mi?

Migren ve gerilim tipi baş ağrısı, hareketli bir yaşantının ve dolayısıyla stresin getirilerinden birisi olabilir fakat yapılan yeni çalışmalara göre migren ve gerilim tipi baş ağrılarının nedeni besin alerjilerine bağlanmaktadır…

Yapılan bir çalışmada;astım, cilt ve  gastrointestinal sistem rahatsızlığına sahip olan bireyler ve normal bireylerin vücutlarındaki IgA, IgE ve IgG değerleri ölçülmüş. İki grup arasında anlamlı farklılıklar saptanmış. Buna göre, rahatsızlıkları olan bireylerin IgA, IgE ve IgG değerleri diğer gruba oranla daha yüksek çıkmış. Bunun yanı sıra antikor geliştiren yiyecekler çıkarıldığında semptomların azaldığı gözlenmiştir.

migren nedir, migrene ne iyi gelir, migren tedavisi, migrende diyet

Peki, nedir bu IgA, IgE ve IgG?

Immunoglobulinler yani antikorlar; bağışıklık sisteminin ürettiği savunuculardır. Glikoprotein yapısındadırlar. IgA, özellikle tükürük bezinde bulunurken IgG, plasentadan çocuğa geçen tek antikor olma özelliğine sahiptir. IgE ise daha çok alerjik reaksiyonlarda artış göstermektedir.

migren nedir, migrene ne iyi gelir, migren tedavisi, migrende diyetmigren nedir, migrene ne iyi gelir, migren tedavisi, migrende diyet

Migren ile ilişkisi

Yapılan bir başka çalışmada, migren ya da gerilim tipi baş ağrısı olan bireylerle kontrol grubu karşılaştırıldığında migren ya da gerilim tipi baş ağrısı olan bireylerin bazı besinlere karşı vücutlarında IgG üretildiği ortaya çıkmıştır. Bu besinlerden bazıları; yumurta, peynir, inek sütü, yulaf, buğday, domates, kazein ve fasulyedir. Bunlar en fazla antikor oluşturan besinlerdir.

Yine yapılan bir çalışmada çölyakla beraber migreni olan hastalarda diyetisyen nezaretinde glüten diyeti ile migren ataklarının frekanslarında azalma kaydedilmiştir. Başka bir çalışmada ise oligoantijenik yani vücutta ters etki oluşturan gıdaların çıkarılması ile oluşan diyetin astım, egzama, migren gibi hastalıkların etkilerini azalttığı ortaya konmuştur.

Tüm bu araştırmalar incelenecek olursa, migren ya da gerilim tipi baş ağrısında besin alerjisinin yeri olduğu söylenebilmektedir.Gerçek Diyetisyenler Sitesi Uzman Yazarı - Diyetisyen Pelin Güloğlu

otizm yağmur gökkaya

Otizm spektrum bozukluğunda beslenme tedavisi!

Otizm spektrum bozukluğunda sıklıkla önerilen beslenme tedavisi glüten ve kazein içermeyen glüten free casein free (GFCF) diyetidir.

otizm, osb

Araştırmacılar şizofrenide olduğu gibi, otizmin de glüten ve kazeinin içerdiği eksofirinler ile ilişkili olduğunu savunmakta

glüten ve kazein otizmli bireylerde opioid denilen vücutta morfin etkisi gösteren kimyasal maddenin oluşumuna sebep olarak bireyde toksik etki yaratabilmektedir. Normal bir bireyde vücutta üretilen serbest morfin miktarı çok azdır.

etiket okuma, gıda alışverişi, market ihtiyaç listesi, gluten intoleransı olan bireyler için özel olarak formüle edilmiştir, çölyak hastaları için özel olarak formüle edilmiştir, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı etiket, etiket bilgisi, gıda etiketleri,

Yüksek miktardaki eksorfinler bağışıklık sistemi ve beynin işleyiş sistemini bozmaktadırlar. Birçok otizmli çocuğun acıya duyarsız olmasının olası nedeni bu morfin bileşikleridir. Bağırsak geçiş hızının artmasına bağlı olarak bu peptidlerin intestinal membrandan ve kan-beyin bariyerinden hızla geçişine neden olur. Bunun sonucunda kan dolaşımına giren bu peptidler endojen opiat sistemini ve sinir sisteminde sinir iletimini olumsuz yönde etkilemektedir. Bu teori çocuklarda görülen diyare, ağrı ve mide-bağırsak refleksleri gibi gastrointestinal sistem semptomlarını açıklamaktadır.

otizm, osb

Glüten ve kazeinsiz diyetle beraber opioid peptidlerinin oluşumunda azalma ile birlikte otizmde görülen bazı semptomlarda (kalıplaşmış ve rutin davranışlar, korunma, aşırı aktivite ve konuşmada gecikmeler) azalma görülebileceği bulunmuştur.

Glüten ve kazeinsiz diyette glüten (buğday, arpa, çavdar, yulaf) ve kazein (süt ve süt ürünleri) içeren besinler 60 gün veya daha uzun dönemler diyetten çıkarılır. Bu diyet bazı çocuklarda olumlu etki gösterirken bazı çocuklarda hiçbir etki göstermemektedir.

GFCF diyeti kademeli olarak uygulanması gereken bir diyettir. glüten ve kazein aynı anda diyetten çıkarılmaz. Çünkü ikisinin birlikte diyetten çıkarılması yoksunluk semptomlarına neden olabilmektedir. Bu durum alkol ya da uyuşturucu bağımlısının gösterdiği durumla aynı davranışlar olabilir. Bu yüzden GFCF diyetinin iki aşamada yapılması önerilir.

Çölyak, arpa ve çölyak, buğday ve çölyak, çavdar ve çölyak, Çölyak hastalığı, Çölyak hastalığı nasıl bir rahatsızlıktır, Çölyak hastalığı nedir, çölyak ve bağışıklık sistemi, diyetisyen rümeysa çelik, gluten enteropatisi, gluten hassasiyeti, kalıcı intolerans, oto-immün sistem rahatsızlığı, oto-immün sistem rahatsızlığı nedir, proksimal ince barsak alerjisi, rümeysa çelik, villi, villus, willi, yulaf ve çölyak

İlk aşamada inek sütü ve diğer günlük süt ürünleri diyetten çıkarılır. Kazeinin vücuttan tamamen temizlenmesi belirli bir zaman alacağından bu uygulamanın faydalarının çocuklarda genellikle 2-3 gün içerisinde, yetişkinlerde ise 10-14 gün içerisinde görülmesi beklenir. Kazein intoleransı gelişmiş kişilerde aşırı kusma, özellikle dizin arkasında ve dirsekte görülen egzama, deri altında beyaz renkli kabartılar, kulak boşalması ve kulak enfeksiyonları, konstipasyon, kramplar, diyare ve özellikle astımlı kişilerde solunum problemleri gözlenir. İkinci aşama ise glüten içeren besinlerin yani arpa, buğday, çavdar ve yulafın diyetten çıkarılmasıdır. Bununla birlikte pek çok farklı besin içeriğinde glüten barındırmaktadır. Glütenin tamamen çıkarılması kazeine göre daha uzun süreç alır. En az 3-4 haftada glüten tamamen çıkarılabilir veya bu süre 3 aya kadar da uzayabilir.

glutensiz, çölyak, gluten free logo

Knivsberg ve arkadaşlarının yaptığı araştırma, bir yıl GFCF diyet yapan otizmli çocuklarda sosyal temasın arttığı, ritualistik davranışların azaldığı ortaya konulmuştur. Bir başka çalışmada ise Lucarelli ve arkadaşları (1995) 8 haftalık süt ve süt ürünleri eliminasyon diyetinden sonra otistik çocuklarda davranışsal semptomların azaldığını belirtmişlerdir.

Çölyak, arpa ve çölyak, buğday ve çölyak, çavdar ve çölyak, Çölyak hastalığı, Çölyak hastalığı nasıl bir rahatsızlıktır, Çölyak hastalığı nedir, çölyak ve bağışıklık sistemi, diyetisyen rümeysa çelik, gluten enteropatisi, gluten hassasiyeti, kalıcı intolerans, oto-immün sistem rahatsızlığı, oto-immün sistem rahatsızlığı nedir, proksimal ince barsak alerjisi, rümeysa çelik, villi, villus, willi, yulaf ve çölyak, Buğday, arpa, yulaf ve çavdar yerine pirinç, patates, nohut, mercimek, kestane, soya, fasulye, fındık, çölyak, celiak, çöyak hastalığı, çölyaklılar neleri yiyemez, çölyaksız gıdalar, glutensiz gıdalar, glutensiz besinler, çöyak diyeti, çölyak önerileri, çölyakta Karaağaç ve kavunağacı bitkisinin çaylar,

Whiteley ve arkadaşları 4-10 yaş arasındaki otizm tanısı almış 72 çocuk üzerinde bir çalışma yapmıştır. Bu çalışmada 38 kişiye glüten ve kazeinsiz diyet uygularken 34 kişiye hiçbir diyet uygulamamıştır. Çalışmanın sonunda GFCF diyetinin bazı çocukların gelişimsel sonuçları üzerinde olumlu etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Bu konuyla ilgili bir başka çalışma da Elder ve arkadaşları (2006) tarafından yapılan çalışmadır. 3 ay boyunca sürdürülen bu çalışma sonucunda glüten ve kazein kısıtlamasının olumlu bir etkisinin olmadığı görülmüştür.

Çölyak, arpa ve çölyak, buğday ve çölyak, çavdar ve çölyak, Çölyak hastalığı, Çölyak hastalığı nasıl bir rahatsızlıktır, Çölyak hastalığı nedir, çölyak ve bağışıklık sistemi, diyetisyen rümeysa çelik, gluten enteropatisi, gluten hassasiyeti, kalıcı intolerans, oto-immün sistem rahatsızlığı, oto-immün sistem rahatsızlığı nedir, proksimal ince barsak alerjisi, rümeysa çelik, villi, villus, willi, yulaf ve çölyak, Buğday, arpa, yulaf ve çavdar yerine pirinç, patates, nohut, mercimek, kestane, soya, fasulye, fındık, çölyak, celiak, çöyak hastalığı, çölyaklılar neleri yiyemez, çölyaksız gıdalar, glutensiz gıdalar, glutensiz besinler, çöyak diyeti, çölyak önerileri, çölyakta Karaağaç ve kavunağacı bitkisinin çaylar,

Austism Speaks Autism Treatment Network’te yapılan bir çalışmaya katılan 1418 otizmli bireyden %12’sine GFCF diyeti uygulandı. D vitamini ve kalsiyum da dahil olmak üzere çoğu mikro besin ögelerinin diyet açısından yeterliliği GFCF diyeti uygulanmayan bireylere göre benzer bulundu.

Çölyak, arpa ve çölyak, buğday ve çölyak, çavdar ve çölyak, Çölyak hastalığı, Çölyak hastalığı nasıl bir rahatsızlıktır, Çölyak hastalığı nedir, çölyak ve bağışıklık sistemi, diyetisyen rümeysa çelik, gluten enteropatisi, gluten hassasiyeti, kalıcı intolerans, oto-immün sistem rahatsızlığı, oto-immün sistem rahatsızlığı nedir, proksimal ince barsak alerjisi, rümeysa çelik, villi, villus, willi, yulaf ve çölyak, Buğday, arpa, yulaf ve çavdar yerine pirinç, patates, nohut, mercimek, kestane, soya, fasulye, fındık, çölyak, celiak, çöyak hastalığı, çölyaklılar neleri yiyemez, çölyaksız gıdalar, glutensiz gıdalar, glutensiz besinler, çöyak diyeti, çölyak önerileri, çölyakta Karaağaç ve kavunağacı bitkisinin çaylar,

Glüten ve kazeinsiz diyet, uygulaması çok zor ve katı bir diyettir. Bu denli katı bir diyet ailenin yaşamına psikolojik ve ekonomik anlamda zorluklar getirebilir. Ayrıca otizmli çocukların yeni tat ve kokulara alışması zor olduğundan beslenme sorunlarının görülme riskini daha da çok arttırır. Bu nedenle böyle bir diyet uygulaması ileride geriye dönülmesi zor beslenme alışkanlıklarına neden olma potansiyeline sahiptir. Ayrıca bu tip kısıtlamalar sıklıkla çocuk ile ebeveynler arasında çatışmaya neden olacağından otizmli çocuklardaki davranışsal sorunları da arttırabilir. Sonuç olarak glütensiz ve kazeinsiz diyetin bilimsel temelli kanıtları olmadığı, çocuk ve aileyi olumsuz yönde etkilediği için kullanılması önerilmez ve henüz geçerliliği bulunmamaktadır.

Gerçek Diyetisyenler Sitesi Uzman Yazarı - Diyetisyen Adayı Yağmur Gökkaya

sütçü imam, sütlaç, sütyen, süt filmi, süt çeşitleri, süt alerjisi, süt gaz yapar mı, sütün faydaları, sütün yararları, süt kalorisi

Sütü kaynatmak zararlı mı?

Temel besinlerden olan sütü kaynatmak besin değerini kaybettiriyor. Bu yüzden uzman diyetisyenler, UHT ya da pastörizasyon teknolojisi kullanılan sütlerin kullanılmasını öneriyor.

badem sütü, badem sütü kalorisi, badem sütü faydaları, diyette badem sütü,

Süt içmeyen çocukların gelişimi risk altındadır

Süt ve süt ürünlerini tüketmeyen çocuklar, yeterince protein ve kalsiyum alınmamasına bağlı olarak kemik gelişiminde ve büyümede geri kalma riskiyle karşı karşıya kalabilir. İnek sütü, protein alerjisi ya da başka bir gerekçeyle süt tüketemeyen çocuklar badem, koyu yeşil yapraklı sebzeler, üzüm pekmezi, soya peyniri ve buğday tüketerek sütten elde edilecek kalsiyum ve proteini alabilir.

badem sütü, badem sütü kalorisi, badem sütü faydaları, diyette badem sütü,

Kaynatılan süt besin değerini kaybediyor

Sütün temin edilmiş olduğu hayvanların veteriner hekim kontrolünde yetiştirildiğinden güvenilir olunmalıdır. Deposu bilinmeden satın alınan sütte yer alabilecek tüberküloz, brucella ve salmonella hatta kuduz mikrobu evlatların yaşamını riske atabilir.

sütçü imam, sütlaç, sütyen, süt filmi, süt çeşitleri, süt alerjisi, süt gaz yapar mı, sütün faydaları, sütün yararları, süt kalorisi

Bu doğrultuda anne ve babaların dikkatli davranması gerekir. Ebeveynlerin almış olduukları en malum yöntem olan kaynatma tekniği ile sütteki besin ögelerini etkilenir ve besin değerinde kayıp yaşanır. Bu doğrultuda UHT ya da pastorizasyon teknolojisi kullanılan sütlerde gıda değerinde fazlaca fazla yitik yaşanmaması bu işlemlerden geçen sütlerin kaynatılan sütlere kıyasla hem daha sıhhatli hem de daha yararlı olduğu söylenebilir.

ekmek zararlı mı, ekmek yararlı mı, diyette ekmek olur mu, ekmeği kesmek zayıflatır mı

Hangi ekmek?

Çavdar mı, tam buğday mı, kepek mi, tam tahıllı mı? Kafalar biraz karışık…

Beslenme ve Diyet Uzmanlarından bazıları her öğün farklı bir ekmeği tüketmenin daha sağlıklı olduğunu söylüyor. Peki sıralamamız gerekirse en sağlıklı ekmek hangisi?

Ekşi mayalı ekmek, Ekşi mayalı ekmek yapımı, Ekşi mayalı ekmek kalorisi, Ekşi mayalı ekmek zayıflatır mı, Ekşi mayalı ekmek yararları, Ekşi mayalı ekmek zararları, Ekşi mayalı ekmek diyeti, Ekşi mayalı ekmek hakkında bilgi, Ekşi mayalı ekmek nasıl yapılır, diyetisyen şenol yıldız, eskişehir diyetisyen şenol yıldız

1. Tam buğday ekmeği

Beslenme ve Diyet Uzmanlarına göre rafine edilmemiş olan buğday unundan yapılmış olan tam buğday ekmeği en sağlıklı ekmek…ekmek çeşitleri diyet, Tam Buğday Ekmeği yararlı mı, ekmek, ekmek kaç kalori, ekmek kilo aldırır mı, hangi ekmek daha faydalı, hangi ekmek yenmeli, rümeysa çelik

 

Diğer ekmeklerden farklı olarak vitamin açısından zengin buğday özü de tam buğday ekmeğinde bulunuyor. İçerdiği posa sayesinde midede tokluk hissi yaratan tam buğday ekmeği, kalori açısından da beyaz ekmeğe oranla daha az. Aynı zamanda içerdiği düşük glisemik indeks ile kan şekerini de dengeleyecek özellikte.

çavdar ekmeği, ekmek

2. Çavdar ekmeği

Buğday unu ve çavdar ununun karıştırılarak üretildiği bu ekmek aslında tahıllar içindeki en koyu renkli, fazla miktarda çözünür lif içeren ve en doyurucu ekmektir. Yine insülin rezistansını, diyabet riskini azaltıcı bir özelliğe sahiptir ayrıca obezite riskini de azaltıyor…

tam buğday ekmeği, ekmek

3. Yulaflı ekmek

Yulaf şu sıralar en moda tahıllardan biri… Herkes yulaf kepeğinden çeşitli tatlı tarifleri alıyor ve uyguluyor. Böylece hem sağlıklı hem de lezzetli besinler tüketebiliyorlar. Ekmekte de aynı şekilde olumlu etkilere sahip olan yulaf, çözünür lifleri sayesinde kalp ve damar sağlığı için de yararlıdır.

kepek ekmeği, kepekli ekmek

4. Kepek ekmeği

Tam buğday unu ile ham kepeğin karıştırılmasıyla elde edilen kepek ekmeği, aslında sanıldığı kadar sağlıklı değil… Her ne kadar beyaz ekmeğe oranla daha yüksek posa değerine sahip olsa da düşük glisemik indeksli olması, vücutta bazı minerallerin kullanılmamasına neden olmaktadır.

tam tahıllı ekmek, tam tahıl ekmeği

5. Tam tahılı ekmek

Buğday unu, tam buğday unu ve bunların karışımına mısır, arpa, yulaf, çavdar, pirinç, darı gibi tahılların eklenmesiyle üretilen ekmek çeşididir. Tam tahıllı ekmek de sindirim problemlerine, kalp ve damar hastalıklarına karşı, sağlıklı ekmeklerden biridir.

Çölyak, arpa ve çölyak, buğday ve çölyak, çavdar ve çölyak, Çölyak hastalığı, Çölyak hastalığı nasıl bir rahatsızlıktır, Çölyak hastalığı nedir, çölyak ve bağışıklık sistemi, diyetisyen rümeysa çelik, gluten enteropatisi, gluten hassasiyeti, kalıcı intolerans, oto-immün sistem rahatsızlığı, oto-immün sistem rahatsızlığı nedir, proksimal ince barsak alerjisi, rümeysa çelik, villi, villus, willi, yulaf ve çölyak, Buğday, arpa, yulaf ve çavdar yerine pirinç, patates, nohut, mercimek, kestane, soya, fasulye, fındık, çölyak, celiak, çöyak hastalığı, çölyaklılar neleri yiyemez, çölyaksız gıdalar, glutensiz gıdalar, glutensiz besinler, çöyak diyeti, çölyak önerileri, çölyakta Karaağaç ve kavunağacı bitkisinin çaylar,

7 madde ile: “Çölyak”

Çölyak, genetik kökenli bir ince barsak alerjisidir.

Çölyak, arpa ve çölyak, buğday ve çölyak, çavdar ve çölyak, Çölyak hastalığı, Çölyak hastalığı nasıl bir rahatsızlıktır, Çölyak hastalığı nedir, çölyak ve bağışıklık sistemi, diyetisyen rümeysa çelik, gluten enteropatisi, gluten hassasiyeti, kalıcı intolerans, oto-immün sistem rahatsızlığı, oto-immün sistem rahatsızlığı nedir, proksimal ince barsak alerjisi, rümeysa çelik, villi, villus, willi, yulaf ve çölyak, Buğday, arpa, yulaf ve çavdar yerine pirinç, patates, nohut, mercimek, kestane, soya, fasulye, fındık, çölyak, celiak, çöyak hastalığı, çölyaklılar neleri yiyemez, çölyaksız gıdalar, glutensiz gıdalar, glutensiz besinler, çöyak diyeti, çölyak önerileri, çölyakta Karaağaç ve kavunağacı bitkisinin çaylar,

1. Çölyak:”Nedir?”

Bu alerji buğday, arpa, yulaf ve çavdar gibi tahıllarda bulunan ve günümüzde pek çok besinde kıvam verici madde olarak kullanılan, glüten adlı proteine karşı ince bağırsağın ömür boyu süren bir hassasiyet göstermesinden kaynaklanıyor.

Tüketilen tüm besinler, yemek borusundan mideye, mideden ince bağırsağa, oradan da kalın bağırsağa gider. Midede hazmedildikten sonra sağlığımız için gerekli olan tüm besin maddeleri ince barsakta bulunan villus çıkıntıları sayesinde emilerek kana karışır. Villuslar olmadan vücut hiçbir besin maddesini ememez. Çölyak hastalarında gluten maddesi villusları yok ettiği için vücut gerekli olan besin maddelerini alamaz. Bu durumda bağışıklık sistemi bozulur ve çölyak hastalığı ortaya çıkar.

Çölyak, arpa ve çölyak, buğday ve çölyak, çavdar ve çölyak, Çölyak hastalığı, Çölyak hastalığı nasıl bir rahatsızlıktır, Çölyak hastalığı nedir, çölyak ve bağışıklık sistemi, diyetisyen rümeysa çelik, gluten enteropatisi, gluten hassasiyeti, kalıcı intolerans, oto-immün sistem rahatsızlığı, oto-immün sistem rahatsızlığı nedir, proksimal ince barsak alerjisi, rümeysa çelik, villi, villus, willi, yulaf ve çölyak, Buğday, arpa, yulaf ve çavdar yerine pirinç, patates, nohut, mercimek, kestane, soya, fasulye, fındık, çölyak, celiak, çöyak hastalığı, çölyaklılar neleri yiyemez, çölyaksız gıdalar, glutensiz gıdalar, glutensiz besinler, çöyak diyeti, çölyak önerileri, çölyakta Karaağaç ve kavunağacı bitkisinin çaylar,

2. Çölyak:”Belirtileri nelerdir?”

Çölyak, çocukluk, adölesan ya da yetişkin yaşlarda görülebiliyor. Bebeklik çağında glüten içeren besinler tüketilmeye başladıktan sonra

  • kusma,
  • ishal,
  • karın şişkinliği,
  • iştahsızlık,
  • huysuzluk,
  • kilo alamama,
  • büyüme geriliği ve
  • boy uzamasında yavaşlama gibi tipik belirtilerle ortaya çıkıyor.

Bazen hamilelik veya bir ameliyat sonrası, viral enfeksiyon ya da şiddetli duygusal stres sonucunda ortaya çıkarak kişiye göre değişik belirtiler verebiliyor. Nedeni bilinmeyen ve ağızdan alınan demir takviyesiyle düzelmeyen kansızlık, şiddetli ishal ve karın ağrısı, sinirlilik, bir türlü geçmeyen gastrit benzeri şişkinlik, kısırlık, sık düşük yapma eğilimi, kemik ve eklem ağrıları, kollarda ve bacaklarda uyuşma, geçmeyen ağız içi yaraları gibi…

Çölyak, arpa ve çölyak, buğday ve çölyak, çavdar ve çölyak, Çölyak hastalığı, Çölyak hastalığı nasıl bir rahatsızlıktır, Çölyak hastalığı nedir, çölyak ve bağışıklık sistemi, diyetisyen rümeysa çelik, gluten enteropatisi, gluten hassasiyeti, kalıcı intolerans, oto-immün sistem rahatsızlığı, oto-immün sistem rahatsızlığı nedir, proksimal ince barsak alerjisi, rümeysa çelik, villi, villus, willi, yulaf ve çölyak, Buğday, arpa, yulaf ve çavdar yerine pirinç, patates, nohut, mercimek, kestane, soya, fasulye, fındık, çölyak, celiak, çöyak hastalığı, çölyaklılar neleri yiyemez, çölyaksız gıdalar, glutensiz gıdalar, glutensiz besinler, çöyak diyeti, çölyak önerileri, çölyakta Karaağaç ve kavunağacı bitkisinin çaylar,

3. Çölyak:”Tanı nasıl konulur?”

Teşhisi en zor olan hastalıklardan biri, çölyaktır. Çünkü hastalığın belirtileri diğer hastalıkların belirtileriyle aynı olabiliyor. Böylece başka hastalıklarla karıştırılabiliyor. Kesin tanı için özel kan tahlilleri (AGA ve EMA) ve deneyimli bir gastroenterolog tarafından ince barsak biyopsisi yapılmalı.

 

Biyopsi için üniversite hastanelerinin gastroenteroloji kliniklerine başvurmak gerekiyor. Genetik bir hastalık olduğu için ailesinde çölyak vakası olanların şikayeti olmasa da mutlaka doktora başvurmaları ve gerekli kontrolleri yaptırmaları gerekiyor.

glutensiz, çölyak, gluten free logo

4. Çölyak:”Tedavi”

Tanı konulduktan sonraki aşamada uyulması gereken tek tedavi yöntemi ömür boyu glütensiz diyet uygulamaktır.

Diyet uygulanmaya başladıktan kısa bir süre sonra villuslar hiç zarar görmemiş gibi çalışmaya devam ediyor ve şikâyetler ortadan kalkıyor. Bu nedenle glutenli besinlari kesinlikle tüketmemek gerekiyor. Uygulanacak glütensiz diyet için kesinlikle bir diyetisyen ile görüşülmelidir.

çölyak gluten karbonhidrat arpa buğday yulaf çavdar

5. Çölyak:”Glütene yasak?”

Onlar yaşıtları gibi sağlıklı birer çocuk. Okula gidiyor, yürüyor ve koşuyorlar ancak onların arkadaşlarından farklı bir yanı var, glüten içeren besinlari tüketemiyorlar. Bu durumda annelere büyük görevler düşüyor.

Bilinçli anne, glutensiz beslenme alışkanlığını çocuklarına benimsetip onların bunu bir yaşam biçimi haline getirmelerini sağlamalı ve sosyal yaşamdan geri kalmamaları için yol gösterici olmalı.

Çölyaklı çocukların dışarıda satılan besinlare özenmelerini önlemek için bu besinlarin benzerlerini evde hazırlamalı.

kusma halsizlik çölyak

6. Çölyak:”Önemli noktalar”

  • Glüten, besin sanayiinde kıvam verici, koyulaştırıcı ve yapıştırıcı katkı maddesi olarak kullanılıyor. Bu nedenle etiketinde glütensiz ibaresi olan tüm besinlari çölyak hastaları yiyebilir. Kullanılan besinlerde glüteni araştırmak çölyak hastaları için doğal bir alışkanlık haline gelmeli.
  • Karaağaç ve kavunağacı bitkisinin çayları yararlı olabilir. 1 tutam bitki sıcak suda 5 – 6 dakika kadar bekletilip süzülür. Ilık olarak günde 1-2 fincan içilebilir.
  • Dışarıda özendikleri poğaça, ekmek, bisküvi gibi yiyecekleri evde kendileri uygun malzemelerle hazırlayabilirler. Örneğin; beşamel ya da et sosları nişasta veya mısır unu ile koyulaştırılabilir. İstanbul Halk Ekmek’in ürettiği ve halk ekmek büfelerinde satışa sunduğu Özel diyet nişasta ekmeği ekmek yerine geçebilir. Piyasada satılan glütensiz ürünlerle değişik tatlılar hazırlanabilir.
  • Tıpkı beslenme gibi yaşam tarzı da düzenli olmalı.
  • Yeterli uyuyup bol bol egzersiz yapmalılar.
  • Dengeli bir beslenme alışkanlığını izlerken doktora danışarak vitamin ve mineral (özellikle demir) içerikli takviye almalılar.
  • Ekmeksiz bir hayat kolay değil. Toplumun beslenme alışkanlıklarının ötesinde zor bir yaşam biçimi.
  • Çölyak hastası, restoran, pastane ve kafelerde yemek yiyemez. Yediği her besini sorgulamak ve çoğu kez katıldığı davetlere, özel yiyeceklerini beraberinde götürmek zorunda.
  • Hayatını kâbusa çeviren tüm damak sınırlamalarına rağmen sosyal yaşamını kolaylaştırıcı önlemleri almalıdır. İlk adım, glutensiz ama sağlıklı bir beslenme alışkanlığı olmalı ve bunu bir yaşam biçimi haline getirmelidir.
  • Sınırlamalara rağmen iyi düzenlenmiş bir diyetle hem çok çeşitli besinlari tüketebilir hem de günlük ihtiyacı olan tüm besinsel değerleri alabilir.
  • Buğday, arpa, yulaf ve çavdar yerine pirinç, patates, nohut, mercimek, kestane, soya, fasülye, fındık gibi besinleri ve bu besinlerden elde edilen un ve nişastaları tercih etmeliler.
  • Kuru yemişleri özellikle de ceviz, fındık; kuru meyvelerden incir ve kuru üzümü sofradan eksik etmemeli.

Çölyak, arpa ve çölyak, buğday ve çölyak, çavdar ve çölyak, Çölyak hastalığı, Çölyak hastalığı nasıl bir rahatsızlıktır, Çölyak hastalığı nedir, çölyak ve bağışıklık sistemi, diyetisyen rümeysa çelik, gluten enteropatisi, gluten hassasiyeti, kalıcı intolerans, oto-immün sistem rahatsızlığı, oto-immün sistem rahatsızlığı nedir, proksimal ince barsak alerjisi, rümeysa çelik, villi, villus, willi, yulaf ve çölyak

7. Çölyak:”Çölyak diyeti düzenli olarak uygulanmazsa…”

Gluten, çölyak hastaları için öldürücü bir zehirdir. Sürekli diyet uygulandığı halde arada bir glütenli besinlari tüketmek çölyaklılar için vahim sonuçlar doğurabiliyor.

Örneğin, arada yapılan kaçamaklar barsak kanseri, yutak kanseri, ağız içi tümörler, osteoporoz, diyabet, şizofreni, küçük çocuklarda büyüme geriliği gibi hastalıklara neden olabiliyor.

Ancak barsakları aşırı derecede zarar görmüş bazı çölyak vakalarında sürekli glütensiz diyet iyileşme için yeterli olmayabiliyor. Bu durumda barsaklar çalışamadığı için vücut için gerekli besinler damar yoluyla veriliyor. Yani, ilaç tedavisi uygulanıyor…

Dahası için diyetisyeninize danışabilirsiniz.