amaranth SİBEL ÜMİT

4 madde ile: “Horozibiği tohumu”

Horozibiği tohumu olarak da bilinen amaranthın birçok yararı bulunuyor. Amaranthı 4 maddede sizler için özetledim:

1.Amaranth nedir?

Amaranth vücuda yararları ve protein içeriği ile ilgi çekmiş durumda ayrıca glüten içermediğinden dolayı çölyak hastaları için farklı bir tahıl kaynağı konumundadır.

2. Amaranth nasıl kullanılır?

Tohumları haşlanarak salatalara ve çorbalara eklenebilir. Pilav olarak ya da dolmalarda pirinç yerine kullanılabilir. Ayrıca tohumları un haline getirilerek ekmek yapımında kullanılabilir.

3. Amaranthın (Horozibiği) vücuda yararları nelerdir?

Bir çok faydası bulunan amaranthın yararlarına kısaca değinelim:

  • İçeriğinde bulunan antioksidanlar sayesinde vücudu toksinlerden arındırır.
  • Amarant tohumları kalsiyum, magnezyum, folat, çinko, potasyum ve demir açısından da zengindir.
  • Diğer tahıllarda eksik olan esansiyel amino asit lizini içerir. Diğer tahıllarla birlikte kullanıldığında aminoasit örüntüsü tamamlanmış olur.
  • Kan şekerini dengeleme özelliğinden dolayı diyabet hastalarına da önerilebilir.
  • Araştırmalar Amaranth tohumunun içindeki bir bileşenin, göğüs kanseri hücrelerindeki tümör büyümesini engelleyebileceğini bulgusuna vardı.
  • Kolesterol düşürücü bir fitokimyasal olan skualen maddesini içerir. Bu sayede kansere karşı koruyucudur.
  • Amaranth yağı %8 skualen içerir.
  • Amaranth’ın, hipergliseminin önlenmesine yardımcı olabileceği ve diyabete bağlı komplikasyonları azaltabileceği keşfedildi.
  • En yüksek lif içeriğine sahip tahıllardan biridir. Uzun süre tok tutarak zayıflamaya yardımcıdır.
  • 100 gram çiğ amarant tohumu 371 Kilokaloridir. Vücudun günlük ihtiyacı olan protein, B vitaminleri ve minerallerin %20’Sini içermektedir.

4. Amaranthı nerelerde kullanabilirsiniz?

Amaranthı salatalarda, çorbalarda, kısırda rahatça kullanabilirsiniz ayrıca mısır gibi patlatılarak da cips vs. yerine atıştırmalık olarak da tüketilebilir.

Gerçek Diyetisyenler Sitesi Uzman Yazarı - Diyetisyen Sibel Ümit

amaranth, amarat, amarant, ammarat, amarat zayıflarır mı, amarath nedir

6 madde ile: “Amaranth”

Koyu mor ile sarı renk arasında birçok renk çeşitliliği olan amaranth bitkisi diğer tahıllara alternatif olarak son zamanlarda dikkat çekmektedir.

amaranth, amarat, amarant, ammarat, amarat zayıflarır mı, amarath nedir

1. Hem sebze hem de tahıl…

Kendisi bitki, yaprakları sebze, tohumları ise tahıl olarak nitelendirilebilir. Amaranth, bakımı oldukça kolay ve çabuk üreyen, ayrıca çabuk hastalanmayan bir bitki türüdür. Yunancada “ebedi” anlamına gelen amaranthın anavatanı Amerika kıtası olup yetiştiriciliğinin M.Ö. 6700 yıllarına kadar uzandığı, Aztekler, İnkalar, Mayalar ve Amerikan yerlilerinin ana yiyeceğini oluşturmaktadır. Aztekler ve Amerikan yerlileri tarafından dini ayinlerde kullanıldığı bildirilmektedir.

amaranth, amarat, amarant, ammarat, amarat zayıflarır mı, amarath nedir

2. Tahıl ürünü olarak yetiştirilmeye başlanmıştı

Amarant, ABD’de 1970’lerin sonlarına doğru bir tahıl ürünü olarak yetiştirilmeye başlandı. Her yıl sadece birkaç bin dönümlük alana ekilmesine rağmen, marketlerin sağlıklı gıda bölümlerinde sık rastlanan bir üründür. ABD’de üretilen amaranthın büyük çoğunluğu kahvaltılık gevrek, kraker, kurabiye, ekmek ve diğer fırıncılık ürünlerinin yapımında kullanılmak için buğday unu ya da diğer unlarla karıştırılarak değirmen unu olarak kullanılır. Birçok ticari ürün, amaranthı malzemelerin içinde küçük bir porsiyon olarak kullanır. Hatta bir ürün, amaranth ürünü olarak tanıtılsa bile en fazla % 10 ya da % 20 oranında amaranth içermektedir. Kullanım oranı çalışmaları, amaranthın herhangi bir özellik ya da tat değişikliği yaratmadan fırıncılık ürünlerinde % 50 hatta % 75 oranında diğer unlara karıştırılabileceğini göstermiştir.

amaranth, amarat, amarant, ammarat, amarat zayıflarır mı, amarath nedir

3. Ülkemizde bilinçli bir yetiştiriciliği yok

İlkbahar yağmurlarından sonra doğada veya sulanabilen bağ, bahçe ve tarlalarda kendiliğinden yetişmektedir. Bazı yörelerde halk tarafından toplanarak bitkinin sadece yeşil aksamı değerlendirilmektedir.
Amaranth tohumları, baklagillerden olmamasına rağmen yüksek protein içermektedir. Bu oran % 14 ile 16 arasında değişiklik göstermektedir. Diğer tahıllarda lizin az, lösin fazla iken amaranthta bu durum tam tersidir. Bu yüzden diğer tahıllarla karışım halinde kullanılması aminoasit kompozisyonu açısından önemlidir.

amaranth, amarat, amarant, ammarat, amarat zayıflarır mı, amarath nedir4. Besin içeriği yüksek

Yüksek düzeyde doymamış yağ asitleri, tokoferol, squalen ve glutensiz protein içeren taneleri ile tahıl ürünleri için iyi bir kaynak olmakla birlikte antioksidan, diyet lifi, mineral ve vitamince zengin yapraklarıyla diğer gıdaların hazırlanmasında kullanılabilecek önemli bir üründür. İçeriğinde gluten olmaması sebebiyle çölyak hastaları için iyi bir alternatiftir.

Amaranthın lipid içeriği tür ve genotipe bağlı olarak değişmekle birlikte %1,9 ile %9,7 arasında varyasyon gösterdiği bilinmektedir. %47 linoleik, %26 oleik ve %19 palmitik yağ asitleri ihtiva eden amaranth yağının yüksek seviyedeki tokotrienol ve squalen içeriğiyle kanda LDL-kolesterolü düşürdüğü gözlenmiştir. Kolesterol biyosentezinde bir ara ürün olan squalen çoklu doymamış lipid
içeriğiyle özellikle cilt yüzeyini yumuşatıcı, nemlendirici etkisinin yanı sıra antioksidan ve anti tümör özelliği ile de büyük önem arz etmektedir.

Magnezyum, kalsiyum ve fosfor bakımından zengin olan amaranthın önemli düzeyde diyet lifi ve yağ içerdiği ancak nişasta içeriğinin buğdaya kıyasla daha düşük olduğu bulunmuştur.
1 yemek kaşığı amaranth: 37 kalori, 1,36 gram protein, 0,7 gram yağ, 0,67 gram lif içerir.
Farelerde yapılan çalışmada amaranthın HDL kolesterol de bir değişiklik oluşturmadığı ancak LDL-kolesterol de düşürücü etki göstermesi nedeniyle toplam kolesterolde azalmaya neden olduğu bildirilmektedir.

amaranth, amarat, amarant, ammarat, amarat zayıflarır mı, amarath nedir

5. Antioksidan kapasitesi şaşırtıyor

Amaranth yapraklarının diğer yeşil yapraklı sebzelerle karşılaştırıldığında daha yüksek antioksidan içeriğine sahip olduğu, Amerika ve Nijerya’da hem çiğ olarak salatalarda hem de ıspanak gibi pişirilerek tüketildiği belirtilmektedir. Ayrıca provitamin A ve demir için de iyi bir kaynak olduğu ifade edilen amaranthın tohum ve yapraklarının gallik, p-koumarik ve syringik asit gibi önemli fenolik bileşikler ve flovanoidler içerdiği belirtilmektedir.

diabetus mellitus şeker hastalığı, diyabete ne iyi gelir, diabet diyeti
6. Diyabete etkileri

Amaranth bitkisi anti diyabetik özelliği nedeniyle diyabeti olanlarda rahatlıkla kullanılabilir. Amaranth taneleri ve yağı ile üç hafta süre ile beslenen diyabetik farelerin serum insülin seviyelerinde artış, kan glikoz seviyelerinde ise azalma görüldüğü gözlemlenmiştir.
Sonuç olarak günlük yaşamda amaranthı salatalarda, kısır yapımında ve yemeklerinizde kullanabilirsiniz.

Akşamları televizyon izlerken cips, patlamış mısır vb. tüketme alışkanlığı olanlar için daha farklı ve sağlıklı alternatifimiz var. Amaranthın tohumunu tencere ya da tavada ısıtarak mısır gibi patlatıp da tüketebilirsiniz…

Gerçek Diyetisyenler Sitesi Uzman Yazarı - Diyetisyen Adayı Yağmur Gökkaya