aşure, aşure diyeti, aşure sağlıklı mı, aşure tarifi, aşure tarifleri, aşure hazırlanışı, aşure malzemeleri, aşure ayı, diyette aşure

Nuh’un gemisinden gelen lezzet: Aşure

Yaşamak için yemek mi? Yemek için yaşamak mı?

Yaşamak için yemek denildiğinde fizyolojik bir süreç akla gelirken, yemek için yaşamak denildiğinde beslenme kültüründen söz etmek gerekir. İnsanlar hangi yemeği, ne zaman, nerede, kiminle yiyeceğine karar verir ve bu da beslenme kültürünün ortaya çıkmasını sağlamıştır. Aşurenin de kültürümüzde ayrı bir yeri vardır. Aşure denildiğinde paylaşmak, birlikte olmak, şükretmek ve bereket akla gelir. Bölgeler arasında farklılık gösterse de en az 7 malzemeden oluşması gerektiği söylenir. Temel malzemeleri; su, buğday, fasulye, pirinçtir. Süslemek için de ceviz, nar, çam fıstığı ve tarçın gibi meyve ve baharatlar kullanılır. İşte size geçmişten günümüze aşurenin tarihi ve besin değeri…

aşure, aşure diyeti, aşure sağlıklı mı, aşure tarifi, aşure tarifleri, aşure hazırlanışı, aşure malzemeleri, aşure ayı, diyette aşure

Aşure efsanesi

Rivayate göre Büyük Tufan’dan kurtulanlar geriye kalan kuru baklagil ve kuru meyveler ile çorba yapmışlar. Çorba herkesin doymasını sağlamış.  Bereketli olan bu çorbaya da ‘aşure’ adı verilmiş. Arapçada 10 anlamına gelen ‘aşara’ kelimesinden gelen aşure Osmanlı Döneminde ‘saray tatlısı’ olarak geçer. Osmanlı Döneminde aşure dağıtan gönüllülere ‘aşure sebilcileri’ denirmiş.

aşure, aşure diyeti, aşure sağlıklı mı, aşure tarifi, aşure tarifleri, aşure hazırlanışı, aşure malzemeleri, aşure ayı, diyette aşure

Aşurenin besin değeri

Hem doyurucu hem de besleyici bir tatlı olan aşureyi öğle veya akşam öğünü olarak yiyebilirsiniz. Yarım porsiyon yemek isterseniz de 1 porsiyon meyve, 1 dilim ekmek ve 5 tane badem değişimini kullanabilirsiniz. Kilo almak isteyen kişiler de küçük kase aşureyi ara öğünlerinde tüketebilir. Aşurelik buğday, B vitaminlerinden zengindir. Şeker yerine tatlandırmak için 1 çay bardağı kadar bal veya pekmez, baharat ve kuru meyveleri tercih edebilirsiniz. Hindistan cevizinde bulunan orta zincirli yağ asitlerinin metabolik hızı arttırdığı düşünülmektedir. Hindistan cevizi rendesini de süslemek için kullanabilirsiniz.

Kuru baklagiller; B ve E vitaminlerini ve demir, kalsiyum, bakır, çinko içerir. Aynı zamanda bitkisel protein ve posa kaynağıdır. 100 g yaklaşık 20-25 g protein ve 5 g posa bulunur. Posadan zengin beslenme midede hacim kaplayarak doygunluk süresini arttırır ve kan şekerinin dengelenmesini sağlar.

Kuru meyvelerin posadan zengin olması barsak hareketlerini hızlandırır. Ancak kuru meyveler kurutulduğu için su miktarı azalır, şeker miktarı da artar. Bu nedenle tüketirken porsiyon miktarına dikkat etmek gerekir. C vitamini fazla olan meyveler bağışıklık sistemini güçlendirir. İçerdiği antioksidanlar sayesinde serbest radikal oluşumunu engelleyerek kanser ve diğer hastalıklarından korunmayı sağlar. Örneğin süslemek için antioksidan özelliği olan narı kullanabilirsiniz.

aşure, aşure diyeti, aşure sağlıklı mı, aşure tarifi, aşure tarifleri, aşure hazırlanışı, aşure malzemeleri, aşure ayı, diyette aşure

Kuru yemişler içerdiği doymamış yağ asitleri ile kalp sağlığını korur. Ancak kalori ve yağ miktarı fazla olduğu için porsiyon miktarına dikkat etmek gerekir.

Sonuç olarak sağlıklı bir kişi yasaklarla dolu bir beslenme programı yerine tüm besin ögelerinden tüketebilir. Porsiyon ölçülerine dikkat ederek, gün içinde değişimler yaparak ve daha aktif bir hayat sürerek kilo kontrolü sağlamak mümkün.

Hoş geldin aşure ayı!

perihan kılıç, diyetisyen perihan kılıç, dyt perihan kılıç, beslenme uzmanı perihan kılıç, uzman diyetisyen perihan kılıç, doktor perihan kılıç

uzmanın tüm yazılarıdiyetisyenden online diyet alsoru sor

Eğer siz de Gerçek Diyetisyenler Sitesi‘nde uzman yazar olmak istiyorsanız aşağıdaki bağlantıdan bize ulaşabilirsiniz:

hamilelerde beslenme ve diyet

Vegan hamileler nasıl beslenmeli?

Veganlar, içinde jelatin bulunanlar dahil hayvansal kaynaklı et, tavuk, balık, yumurta, süt, peynir, yoğurt vb. hiçbir besini tüketmez.

Kişi, bitkisel besinlerle daha sağlıklı olacağını düşündüğü için, hayvanlara zarar vermemek veya çevreyi korumak gibi etkenler nedeniyle vegan tarzı beslenmeyi hayat felsefesi yapar. Hayvanlardan elde edilen ürünleri giymezler. Hayvanların deney olarak kullanıldığı ilaç ve kozmetik ürünleri kullanmazlar. Bazı veganlar bal da yemez. Aslında vegan beslenme kişi için yeni bir yaşam tarzıdır.

Kolesterol ve doymuş yağ asitlerinden fakir beslenmeleri kalp-damar hastalık riskini azaltır. Bitkisel kaynaklı besinler gün içi lif alımını arttırır. Yapılan araştırmalar bu beslenme alışkanlığının diyabet, obezite, kanser ve kalp-damar hastalıklarından koruduğunu göstermektedir.

Peki hamilelik gibi besin ihtiyacının arttığı dönemde vegan anneler nelere dikkat etmeli?

Vegan hamilelerde enerji gereksinimi

Hamilelik süresince fizyolojik gereksinimleri sağlamak ve vücudun depolarını korumak için sağlıklı beslenmek gerekir. Ayrıca bebeğin büyüme ve gelişmesi, salgılanacak sütün kalori ve besin değerleri için de besinlerin yeterli alınmalıdır. Hamilelik döneminde kalori ve protein ihtiyacı artar. Normalden yaklaşık 300 Kilokalori daha fazla kalori alınması gerekir.

Vegan hamilelerde protein gereksinimi

Özellikle hamilelik döneminde yeterli protein tüketilmelidir. Bu nedenle besin çeşitliliği ile yeterli protein alımı sağlanmalıdır. Veganlar, gün içinde ihtiyaç duyulan proteini bitkisel kaynaklı besinlerden sağlayabilir. Bunlar

  • baklagiller,
  • yağlı tohumlar,
  • tofu,
  • kinoa,
  • fıstık ezmesi ve
  • soya ürünleridir.

Vegan hamilelerde kalsiyum gereksinimi

Kalsiyum; diş-kemik sağlığı, kas ve sinir sistemi ve kalbin normal hızda atmasında görev alır. Günlük kalsiyum ihtiyacı için soya ve badem sütü, kahvaltılık gevrekler, yeşil yapraklı sebzeler, kuru incir, badem, barbunya ve bezelye tercih edebilirsiniz.

Vegan hamilelerin D vitamini ihtiyacı

Süt ve süt ürünleri tüketilmediği için D vitamini eksikliği görülür. D vitamini, vücutta kalsiyum ve fosforun emilerek kullanılmasını sağlar.  Doktorunuza danışarak takviye kullanabilirsiniz. Ayrıca D vitamini için güneş ışığını da unutmamak gerekir.

Vegan hamilelerde demir gereksinimi

Demir, bebeğin gelişimi için oldukça önemlidir. Günlük alınması önerilen demir miktarı (RDA), hamileler için 27 mg’dır. Koyu yeşil yapraklı sebzeler, kuru meyveler, pekmez, yer fıstığı ve tam taneli tahıllar demirin iyi kaynaklarıdır. Ancak bitkisel kaynaklar, hayvansal kaynaklar kadar iyi emilemez. Bu nedenle vegan hamileler 48 mg kadar demir almalıdır. Bitkisel demir kaynaklarının yanında C vitamininden zengin limon, domates, portakal suyu gibi besinlerin tüketimi demirin emilimini arttırır. Yemeklerle birlikte çay ve kahve tüketimi demir emilimini azaltarak kansızlığa neden olur.

Vegan hamilelerin çinko ihtiyacı

Bağışıklık sistemini koruyan çinko için kuru baklagiller, kahvaltılık gevrekler ve buğday tohumu tüketilmelidir.

Vegan hamilelerde kolin gereksinimi

Vegan hamilelerde yumurta tüketmediği için kolin eksikliği görülür. Bu nedenle beslenme programlarına tofu, soya sütü, kuru fasulye, kuru yemiş eklemeleri gerekir.

Vegan hamilelerin B12 ihtiyacı

B12 vitamini, sadece hayvansal besinlerde bulunur. Bu nedenle doktorunuza danışarak takviye almanız gerekebilir. Bunun yanında B12’den zenginleştirilmiş soya sütü ve kahvaltılık gevrek tüketebilirsiniz.

Vegan hamileler diyetisyene gitmekten çekinmemeli

Sonuç olarak özellikle vegan hamileler beslenme düzenlerine özen göstererek, doktor ve diyetisyenine danışarak sağlıklı hamilelik geçirebilirler. Proteinin yanı sıra D vitamini, B12 vitamini, kolin, kalsiyum, demir ve çinkonun yeterli alımına dikkat etmeleri gerekir. Besin çeşitliliği sağlanarak yeterli ve dengeli bir beslenme programı uygulanmalı ve gerekli olduğunda ek takviyeler alınmalıdır. Beslenme programı da kişiye özeldir.

perihan kılıç, diyetisyen perihan kılıç, dyt perihan kılıç, beslenme uzmanı perihan kılıç, uzman diyetisyen perihan kılıç, doktor perihan kılıç

uzmanın tüm yazılarıdiyetisyenden online diyet alsoru sor

Eğer siz de Gerçek Diyetisyenler Sitesi‘nde uzman yazar olmak istiyorsanız aşağıdaki bağlantıdan bize ulaşabilirsiniz:

sporcu su

Sporcularda yeterli sıvı alımı

Egzersiz öncesi, sırası ve sonrasında yeterli miktarda sıvı alımına dikkat etmek gerekir.

Egzersiz başlangıcında ve sonrasında 15-20 dakika aralarla, 1-2 bardak su tüketilmelidir.

Başlangıcında ve sonrası ter ve idrar ile atılan sıvı ve mineral kaybını önlemek için maden suyu veya ayran tüketebilirsiniz.

Mucize aramayın

Bir sporcunun performansını artırmak için mucize bir besin veya sporcu içeceği yoktur.

Spor diyetisyeni yarış öncesi, sırası ve sonrası sporcuyu izler ve sağlıklı beslenme önerilerinde bulunur. Sporculara  kalori, karbonhidrat, protein, vitamin gereksinimleri, yiyecekleri pişirme ve hazırlama yöntemleri konusunda bilgilendirir.

Diyetisyen denetiminde beslenme programı

Beslenme programları cinsiyet, yaş, spor dalları gibi etkenlere göre değişiklik gösterir. Yaptığınız dalda en iyisi olmak istiyorsanız beslenmenize özen göstermelisiniz. Bunun yöntemi de size özel bir beslenme programı uygulamanızdan geçer.

perihan kılıç, diyetisyen perihan kılıç, dyt perihan kılıç, beslenme uzmanı perihan kılıç, uzman diyetisyen perihan kılıç, doktor perihan kılıç

uzmanın tüm yazılarıdiyetisyenden online diyet alsoru sor

Eğer siz de Gerçek Diyetisyenler Sitesi‘nde uzman yazar olmak istiyorsanız aşağıdaki bağlantıdan bize ulaşabilirsiniz:

Sporcularda vitamin ve mineral alımı

Spordan kaynaklanan sakatlanmaları önlemek için antrenmandan sonra antioksidan deposu bol renkli bir salata veya meyve tüketmek gerekir.

Özellikle C vitamini doku yapımı ve hormon sentezinde rol alır.

C vitamini yetersiz alınırsa bağışıklık sistemi güçsüzleşir, halsizlik ve iştahsızlık oluşabilir. Sporcuda ise uzun süre eksikliğinde çabuk yorulma, kaslarda ağrı ve performans düşüklüğü görülebilir.

Kuşburnu, kivi, mandalina, portakal, limon gibi turunçgiller, koyu yeşil yapraklı sebzeler, narenciye gibi tüm sebze ve meyvelerde C vitamini bulunur.

2015 yılında yayınlanan Türkiye’de jimnastikçiler ve besin alımlarını belirleyen ilk büyük örnek çalışmaya göre hem erkek hem kız jimnastikçilerde düşük kalori alımı gözlemlenmiştir. Alınan kalorinin de yağ ve protein yerine karbonhidratlardan alındığı saptanmıştır. Vitamin A, C ve B12, riboflavin, pridoksinin yeterliği alındığı niasinin fazla alındığı saptanmıştır. Jimnastik yapan her iki cinsiyette de E vitamini, niasin, tiamin, folik asit, potasyum, kalsiyum ve demir alımı alımı yetersizdir. Özellikle potasyum, kalsiyum ve demir alımlarına dikkat etmeleri gerekir.

Sonuç olarak beslenme eğitimi jimnastikçiler ve ebeveynlerine verilmeli, beslenme durumları incelenmeli ve bir diyetisyen tarafından kontrol edilmelidir.

perihan kılıç, diyetisyen perihan kılıç, dyt perihan kılıç, beslenme uzmanı perihan kılıç, uzman diyetisyen perihan kılıç, doktor perihan kılıç

uzmanın tüm yazılarıdiyetisyenden online diyet alsoru sor

Eğer siz de Gerçek Diyetisyenler Sitesi‘nde uzman yazar olmak istiyorsanız aşağıdaki bağlantıdan bize ulaşabilirsiniz:

Ektomorf vücut tipi, Mezomorf vücut tipi, Endomorf vücut tipi, Vücut yapınıza uygun olarak: bulk dönemi, Minumum yağlanma ve maksimum kas kütlesi artışı,Bulk dönemi nedir, Bulk dönemi ne kadar sürer, Bulk dönemi beslenme düzeni nasıl olmalıdır, Bulk döneminde nelerden uzak durmalıyım,

Sporcular için proteinlerin önemi

Antrenman sonrasında kas gelişimi için özellikle yağsız proteinleri diyetisyen denetiminde beslenme programınıza eklemeniz gerekir.

Az yağlı etler iyi kaynaklardır

Az yağlı et – tavuk – balık ve yumurta iyi protein kaynaklarıdır. Balıkta bulunan omega-3 yorgunluğu azaltır, kavrama gücünü ve hareket yeteneklerini arttırır. Aynı zamanda kalp-damar sağlığını korur. Haftada en az 2 gün balık tüketilmelidir.

Karbonhidratlar da önemli

Beslenme programının %50-55’ini karbonhidrat, %15-20’sini protein, %25-30’unu da yağlar oluşturmalıdır. Protein alımı için önerilen günlük miktar 0.8-1.2 gr/kg dır. Ağır antrenman yapan bireylerin protein alımı 1,3 ile 2.2 g/kg kadar tüketebilir.

Peki fazla protein performansı daha çok arttırır mı?

Uluslararası Sporcu Beslenmesi Araştırmaları Dergisi’nde 2016 yılında yayınlanan araştırmanın sonucunda yüksek proteinli diyetin sporcuların performansına ve vücut kompozisyonuna etkisi olmadığı saptanmıştır.

perihan kılıç, diyetisyen perihan kılıç, dyt perihan kılıç, beslenme uzmanı perihan kılıç, uzman diyetisyen perihan kılıç, doktor perihan kılıç

uzmanın tüm yazılarıdiyetisyenden online diyet alsoru sor

Eğer siz de Gerçek Diyetisyenler Sitesi‘nde uzman yazar olmak istiyorsanız aşağıdaki bağlantıdan bize ulaşabilirsiniz:

 

sporcu beslenmesi, sporcu diyeti

Antrenman öncesi ve sonrasında karbonhidratların önemi

Sportif performansı genetik, antrenman süresi, beslenme gibi faktörler etkiler. Ancak ister müsabaka sporcusu olun isterseniz sevdiğiniz için spor yapın neyi ne zaman yiyeceğinizi bilmek sportif performansı arttırır. Spor yapanların kalori, karbonhidrat ve protein gereksinimleri spor yapmayanlara göre farklıdır. Bu nedenle sportif başarının artması yeterli ve dengeli beslenme ile oldukça ilişkilidir.

Antrenman öncesi ve sonrasında karbonhidratların önemi

Sportif başarının % 60’ını sağlıklı beslenme, % 30 unu spor, %10’unu dinlenme oluşturur.

Sağlıklı beslenmenin temelinde de yeterli miktarda kalori, karbonhidrat, protein ve yağ almak vardır. Vücut enerjisini temel olarak karbonhidratlardan alır.

Biliyorum karbonhidrat tüketmeyin diye pek çok söylem var. Ancak düşük kalorili ve yetersiz karbonhidrat içeren beslenme programları kas gelişimi bir yana kas kaybına sebep olabilir.

Yeterli enerjiyi bulamayan vücut, kastan yakarak enerji elde eder. Bu nedenle antrenmandan önce karbonhidrat depoları doldurulmalı.

  • Bunun için de 1-2 saat önce ara öğün,
  • 3-4 saat önce ana öğün bitmiş olmalı.

Antrenmandan önce glisemik indeksi düşük besinler öğününüzde mutlaka bulunmalıdır. Böylece kan şekeriniz dengelenir ve sportif performansınız artar.

Antrenmandan 20 dakika sonra karbinhidrat

Antrenmandan sonra ilk 20 dakika içinde karbonhidratlı besin tüketimi, boşalan glikojen depoları için çok önemlidir.

Bu yüzden antrenman sonrası kana çabuk karışan glisemik indeksi yüksek meyve tüketebilirsiniz. Ana yemek olarak mercimekli salata, peynirli omlet, patates salatası, tavuklu sandviç, peynirli makarna tercih edebilirsiniz.

Dahası için beslenme ve diyetetik mezunu diyetisyene danışınız.

perihan kılıç, diyetisyen perihan kılıç, dyt perihan kılıç, beslenme uzmanı perihan kılıç, uzman diyetisyen perihan kılıç, doktor perihan kılıç

uzmanın tüm yazılarıdiyetisyenden online diyet alsoru sor

Eğer siz de Gerçek Diyetisyenler Sitesi‘nde uzman yazar olmak istiyorsanız aşağıdaki bağlantıdan bize ulaşabilirsiniz: